ישׂראלדיקער געזונט־מיניסטעריום שאַפֿט ייִדישע רעקאָרדירונג אײַנצוצאַמען קאָראָנאַווירוסIsraeli health ministry releases Yiddish audio recording to stop spread of COVID-19
דאָס איז מסתּמא צום ערשטן מאָל וואָס דער מיניסטעריום פּובליקירט אַ מעלדונג אויף ייִדיש, אַ שפּראַך וואָס פֿיגורירט בכלל נישט אויף זײַן וועבזײַט.
Image by Getty Images
דער ישׂראלדיקער געזונט־מיניסטעריום האָט אָנגענומען אַ זעלטענעם שריט צו דערגרייכן די וואַקסנדיקע חסידישע באַפֿעלקערונג, כּדי צו העלפֿן אָפּשוואַכן די פֿאַשרפּרייטונג פֿונעם קאָראָנאַווירוס: ער האָט אַרויסגעלאָזט אַן אוידיאָ־רעקאָרדירונג און געשאַפֿן אַ געוואַלד־ליניע (האָטלײַן, בלע״ז) — ביידע אויף ייִדיש.
די אוידיאָ־רעקאָרדירונג, וואָס איז זונטיק איבערגעגעבן געוואָרן אין אַן אַרטיקל פֿון דער ישׂראלדיקער טאָגצײַטונג „המודיע‟, גיט אָן ספּעציפֿישע אינסטרוקציעס ווי אַזוי מענטשן זאָלן זיך דערווײַטערן איינער פֿונעם אַנדערן ווי אויך אַנדערע שריט וואָס יחידים דאַרפֿן פֿאָלגן בעת דער פּאַנדעמיע.
הגם אַ סך חסידים אין ישׂראל רעדן און פֿאַרשטייען ייִדיש בעסער ווי העברעיִש איז דאָס שאַפֿן ייִדיש־שפּראַכיקע מאַטעריאַלן פֿאַר זיי אַ נײַע דערשײַנונג בײַם מיניסטעריום, וואָס רעכנט בלויז אַרײַן העברעיִש, ענגליש, רוסיש, אַראַביש, שפּאַניש און פֿראַנצייזיש ווי שפּראַכן אין וועלכע מע קען באַקומען אינפֿאָרמאַציע וועגן געזונט־ענינים.
דער פֿאָרווערטס האָט מאָנטיק זיך באַמיט צו פֿאַרבינדן מיט באַאַמטע אינעם ישׂראלדיקן געזונט־מיניסטעריום אָבער נישט באַוויזן זיי צו דערגרייכן ווײַל די טעלעפֿאָן־ליניעס זענען געווען פֿאַרנומען — אַ פּנים, צוליב דעם קריזיס.
As a public service during this pandemic, the Forward is providing free, unlimited access to all coronavirus articles. If you’d like to support our independent Jewish journalism, click here to make a donation.
לויט דער לעצטער סטאַטיסטיק פֿונעם געזונט־מיניסטעריום מאָנטיק האָבן 255 מענטשן אין ישׂראל זיך שוין אָנגעשטעקט מיטן ווירוס און צענדליקער טויזנטער געפֿינען זיך איצט אונטער אַ קאַראַנטין.
דער דיקטאָר פֿון דער אוידיאָ־רעקאָרדירונג גיט איבער די אינסטרוקציעס פֿונעם געזונט־מיניסטעריום אין אַ פֿליסיקן, דײַטלעכן ייִדיש, באַגלייט מיט אַ ישׂראלדיקן אַקצענט. בשעת דער רעקאָרדירונג ניצט ער אָבער דאָס וואָרט „שמאַטע‟ אויף אַן אופֿן וואָס קען קלינגען אַ ביסל קאָמיש בײַ ס׳רובֿ ייִדיש־קענער, דערקלערנדיק: „עס איז זייער וויכטיק ווען מע גייט אַרויס — צו זײַן מיט אַ שמאַטע אויפֿן פּנים.‟
אין ישׂראל איז דאָס וואָרט „שמאַטע‟ אָבער טײַטש אַ שטיקל סחורה. צוליב דעם דוחק אין מאַסקעס ניצן מענטשן שטיקלעך סחורה אַנשטאָט מאַסקעס צוצודעקן דאָס מויל און דערבײַ זיך צו היטן פֿונעם ווירוס.
דאָס וואָרט וואָס ייִדיש־רעדנדיקע חסידים אין ישׂראל ניצן פֿאַר אַ שטיקל וואַרע וואָס מע ניצט בײַם ראַמען איז דער זעלבער טערמין וואָס מע הערט בײַ אַלע ישׂראלים: סמרטוט, אַרויסגערעדט ווי „סמאַרטוט‟.
A message from Forverts editor Rukhl Schaechter
![](https://forward.com/wp-content/uploads/2024/07/Untitled-design-1-1-673x1024.jpg)
I hope you appreciated this article. Before you move on, I wanted to ask you to support the Forverts' 127-year legacy — and its bright future.
In the past, the goal of the Forverts was to Americanize its readers, to encourage them to learn English well and to acculturate to American society. Today, our goal is the reverse: to acquaint readers — especially those with Eastern European roots — with their Jewish cultural heritage, through the Yiddish language, literature, recipes and songs.
Our daily Yiddish content brings you new and creative ways to engage with this vibrant, living language, including Yiddish Wordle, Word of the Day videos, Yiddish cooking demos, new music, poetry and so much more.
— Rukhl Schaechter, Yiddish Editor