ייִדישע ווערטער פֿון דער וואָך: דער אויפֿשטאַנד קעגן דער רעגירונג אין וואַשינגטאָןYiddish words of the week: Insurrection in Washington
דערוויסט זיך ווי אַזוי אַרומצורעדן אויף מאַמע־לשון די גרויליקע, היסטאָרישע געשעענישן, וואָס זענען פֿאָרגעקומען אינעם קאַפּיטאָל־בנין.
Image by Getty Images
די אויסדרוקן אונטן זענען אַ טייל פֿון אַ רשימה, וואָס די „ייִדיש־ליגע“ האָט לעצטנס אַרויסגעלאָזט. כּדי צו זען די פֿולע רשימה, ווי אויך אַנדערע אין דער סעריע „ייִדישע ווערטער פֿון דער וואָך“, גיט אַ קוועטש דאָ.
נאָך דעם וואָס פּרעזידענט טראָמפּ האָט פּרובירט אונטערצוגראָבן די וואַל־רעזולטאַטן און אויפֿגעהעצט אַ ווילדן המון אויף אַ מאַסן־מיטינג אין וואַשינגטאָן, האָבן אויפֿשטענדלער אײַנגענומען דעם קאַפּיטאָל־בנין בגוואַלד.
דער אַטאַק איז ניט בלויז געווען אַ פּרוּוו איבערצוהאַקן די אַרבעט פֿונעם קאָנגרעס און דערבײַ שטערן דאָס באַשטעטיקן די וואַל־רעזולטאַטן, מע זאָל ניט קענען איבערגעבן די מאַכט פֿון איין פּרעזידענט צום צווייטן, נאָר אַן אָנפֿאַל קעגן דער דעמאָקראַטישער סיסטעם בכלל. אין אוגאַנדע, למשל, וווּ מע וועט באַלד דורכפֿירן וואַלן, האָט מען אָנגענומען די נײַעס ווי אַ בייזער סימן, ממש ווי אַ וואָרענונג פֿאַר אַלע דעמאָקראַטיעס איבער דער וועלט.
דאָס געדראַנג פֿון „אינסורעקציאָניסטן“ ווי מע הייבט זיי אָן צו רופֿן אין דער אַמעריקאַנער מעדיאַ, האָט דערפֿירט צו כאַאָס. כאָטש לײַבוועכטער און אַנדערע זיכערהייט־אַגענטן האָבן געקאָנט אַוועקכאַפּן דעם וויצעפּרעזידענט מײַק פּענס און אים באַשיצן, האָבן הונדערטער געזעץ־געבער געדאַרפֿט זיך באַהאַלטן אין זייערע ביוראָען, די אַרײַנדרינגלער זאָלן זיי ניט קענען באַפֿאַלן.
בשעתן איבערקערעניש איז איין דעמאָנסטראַנטקע דערשאָסן געוואָרן בעת זי האָט פּרובירט אַרײַנצוקלעטערן דורך אַ לאָך אין אַ גלעזערנער טיר בײַם הויפּט־קאַמער פֿונעם בנין. דרײַ אַנדערע מענטשן זענען געשטאָרבן בשעת דער מהומה — צוויי מענער וואָס האָבן געליטן פֿון האַרץ־פּראָבלעמען און אַ פֿרוי, וועמען צענדליקער מענטשן האָבן ניט־וועלנדיק זי צעטראָטן מיט די פֿיס בעת זיי האָבן פּרובירט איבערצוקערן די באַריקאַדעס און זיך אַרײַנגנבֿענען אינעם קאַפּיטאָל־בנין.
נאָך די גרויליקע געשעענישן האָט טוויטער פֿאַרבלאָקירט פּרעזידענט טראָמפּס קאָנטע און מע האָט פֿון אים אַ גאַנצע נאַכט ווייניק וואָס געהערט. אויף מאָרגנס, מער ווי אַ חודש נאָך דעם וואָס דאָס אַמעריקאַנער פֿאָלק איז געגאַנגען שטימען, האָט טראָמפּ סוף־כּל־סוף אָפּגעטראָטן אין די וואַלן און געזאָגט, אַז ער נעמט אָן, אַז מע זאָל מאַכן אַ רויִקן איבערגאַנג פֿון זײַן אַדמיניסטראַציע צו דער קומענדיקער.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover. All donations are being matched by the Forward Board - up to $100,000.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
