פֿאָרווערטס־רעקלאַמע: „פֿרענעלאָגישער עקזאַמען‟Forverts Ad: Get Your Phrenological Examination in Yiddish
כאָטש עס קלינגט הײַנט אויסטערליש, זענען אַמאָל געווען ייִדישע „מומחים‟ פֿון דער דאָזיקער כּמו־וויסנשאַפֿט.
Graphic by Angelie Zaslavsky
די פֿרענעלאָגיע איז אַ מאָדנע כּמו־וויסנשאַפֿט מיט אַ טרויעריק־באַרימטער געשיכטע. ס׳איז באַזירט אויפֿן געדאַנק, אַז דער פֿאָרעם פֿון אַ מענטשנס שאַרבן ווירקט אויף זײַן פּערזענלעכקייט און אַז מע קען דערפֿאַר נוצן דעם שאַרבן כּדי צו דערוויסן זיך וועגן דעם כאַראַקטער פֿון אַ יחיד. האָט איר אַ בײַל הינטערן אויער? דאָס זאָגט עדות אויף דעם, אַז איר האָט בפֿירוש אַ נײַגעריקן כאַראַקטער. און פֿאַר די פֿרויען, גאָט זאָל אײַך אָפּהיטן טאָמער דעם נידערקסטן טייל פֿון אײַער מאַנס שאַרבן איז גרויס. דאָס זאָגט עדות אויף דעם, אַז ער האָט אַ נטיה צו לינקע ליבעס!
ווײַזט זיך אַרויס פֿונעם אַנאָנס, וואָס איז דערשינען אינעם פֿאָרווערטס דעם 24סטן מאַרץ 1904, אַז איינער אַ „מיסטער ל. גרינשטיין‟ האָט אָנגעפֿירט מיט אַ פֿרענעלאָגישן געשעפֿט, דורך וועלכן ער אונטערזוכט מענטשן און באַטראַכט זייערע שאַרבנס, כּדי זײַנע פּאַציענטן זאָלן קענען פֿאַרריכטן זייער פּערזענלעכקייט, פֿאָרויסגיין אין זייערע קאַריערעס און אַפֿילו אויסקלײַבן אַ פּאָליטישע פּאַרטיי.
ניט געקוקט אויף דעם ווי אַבסורד עס קלינגט הײַנט דער גאַנצער ענין פֿרענעלאָגיע, האָט זי שפּעטער באַקומען גאָר אַ נעגאַטיווע רעפּוטאַציע. דער געדאַנק אַז מע קען פֿאַרשטיין די עיקר־יסודות פֿונעם מענטשלעכן כאַראַקטער דורכן פֿאָרעם פֿונעם שאַרבן איז שפּעטער געוואָרן פּאָפּולער בײַ די נאַציס, וואָס האָבן זיך באַנוצט מיט דער דאָזיקער וויסנשאַפֿט, כּדי צו ווײַזן אַז די ניט־אַריער זענען אונטערמענטשן.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover. All donations are being matched by the Forward Board - up to $100,000.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
