Graphic by Angelie Zaslavsky

אין די 1990ער יאָרן האָט משה ראָזענבאַומאַס, אַ געבוירענער און דערצויגענער אין טעלז, ליטע, אָנגעשריבן זײַן ביאָגראַפֿיע אויף ייִדיש, „אָדיסייע פֿון אַן עפּל־גנבֿ‟. מיט דער הילף פֿון זײַן טאָכטער, ד׳׳ר איזאַבעל ראָזענבאַומאַס, האָט מען דאָס בוך איבערגעזעצט אויף פֿראַנצייזיש און אַרויסגעלאָזט אין 2004. אין 2019 איז דאָס בוך אַרויס אויף ענגליש אין דער איבערזעצונג פֿון יונתן לייטאָן.

מאָנטיק, דעם 2טן מאַרץ, 7 אַ זייגער אין אָוונט, וועט מען בײַם ניו־יאָרקער ייִוואָ פֿײַערן אַ סיום־הספֿר לכּבֿוד דער ענגלישער איבערזעצונג. ד׳׳ר איזאַבעל ראָזענבאַומאַס וועט אַרומרעדן דאָס בוך און איר פֿאָטערס לעבן צוזאַמען מיט ד׳׳ר ברײַנדל קירשנבלאַט־גימבלעט און ד׳׳ר שמואל קאַסאָוו, וואָס האָט אָנגעשריבן די הקדמה צו דער ענגלישער אויפֿלאַגע. ד׳׳ר ראָזענבאַומאַסעס טאָכטער — דאָס אייניקל פֿונעם מחבר, די זינגערין עלינאָר ביזונסקי, וועט אויפֿטרעטן צוזאַמען מיט יורי וועדעניאַפּין און אילון מאָס מיט אַ קראַנץ לידער אויף ייִדיש, פֿראַנצייזיש און רוסיש. נאָך אינפֿאָרמאַציע, קוועטשט דאָ.

„אָדיסייע פֿון אַן עפּל־גנבֿ‟ שילדערט די אָרעמקייט פֿון די טעלזער ייִדן און ווי ראָזענבאַומאַס איז אַנטלאָפֿן קיין ראַטן־פֿאַרבאַנד און האָט געקעמפֿט אין דער סאָוועטישער אַרמיי. נאָך דער מלחמה האָט ער זיך אומגעקערט אין דער ליטע און שפּעטער זיך באַזעצט אין פֿראַנקרײַך.

איזאַבעל ראָזענבאַומאַס פֿאָרשט שוין אויס לאַנגע יאָרן דאָס ייִדישע לעבן אין טעלז דורכן שפּאַקטיוו פֿון די קינדער־יאָרן פֿון אירע עלטערן. איר פֿאָרשפּראָיעקט, „בת כמה את‟, שילדערט דאָס לעבן פֿון די מיידלעך, אַרײַנגערעכנט איר מאַמע — ראָזע ראָזענבאַומאַס, וואָס האָבן זיך געלערנט אין דער העברעיִשער גימנאַזיע „יבֿנה‟. דורכן פּראָיעקט האָט זי סײַ געמאַכט ווידעאָס און אַרויסגעגעבן אַרטיקלען, סײַ אָנגעהויבן אַ פּראָגראַם צו לערנען די הײַנטיקע טעלזער שול־תּלמידים וועגן דער גימנאַזיע, וווּ איר מאַמע האָט זיך געלערנט.

This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.

We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news. All donations are still being matched by the Forward Board - up to $100,000 until April 24.

This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.

With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.

The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.

Don't just read the Forward - invest in it. Make a matched gift today.

Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.

$120 $180 $360 OTHER AMOUNT