אָנגעזעענע ייִדישע ביכערקראָם ווערט אויפֿגעלעבטVenerable Yiddish bookstore gets new life
דער פּלאַן איז צו פֿאַרוואַנדלען די „ציקאָ‟־ביכערקראָם אין אַ קולטור־צענטער, וווּ מע קען קויפֿן ביכער און שמועסן אויף ייִדיש איבער אַ גלעזל טיי.
Graphic by Angelie Zaslavsky
אויף די פּאָליצעס פֿון דער „ציקאָ‟־ביכערקראָם שטייט ממש אַן אוצר. בערך 50,000 ייִדישע ביכער פֿון אַלע עקן װעלט, אַלע תּקופֿות, און אַלערליי ליטעראַרישע באַװעגונגען קען מען געפֿינען דאָ אין דער לעצטער ניט־חסידישער ביכערקראָם אין שטאָט ניו־יאָרק װאָס פֿאַרקױפֿט ביכער געשריבענע אױף מאַמע־לשון.
אָבער נאָך עטלעכע יאָר פֿון שװעריקײטן בשעת דער פּאַנדעמיע שטייט ציקאָ, צום באַדויערן, אין סכּנה פון דאַרפֿן פֿאַרמאַכן די טירן. כּדי צו פֿאַרהיטן אַזאַ מעגלעכקייט האָט אַ גרופּע יונגע ייִדישיסטן, אַרבעטנדיק אין איינעם מיט חיימען װאָלפֿן, דער חשובֿער אַקטיאָר װאָס פֿירט ציקאָ אָן שױן זינט 1999, זיך לעצטנס אונטערגענומען צו פֿאַרוואַנדלען די ציקאָ ביכערקראָם אין אַ לעבעדיקן צענטער פֿון ייִדישער ליטעראַטור און געזעלשאַפֿט.
„ציקאָ‟ איז געגרינדעט געוואָרן אין 1938 צו קולטיווירן און פֿאַרשפּרייטן ייִדישע קולטור און איז נאָכן חורבן געוואָרן איינער פֿון די חשובֿסטע פֿאַרלאַגן פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור אויף דער וועלט. צווישן די שרײַבער וועמעס ווערק דער פֿאַרלאַג האָט אַרויסגעלאָזט זענען געווען ה. לייוויק, יצחק באַשעוויס, חיים גראַדע און יוסף אָפּאַטאָשו.
די גרופּע, וואָס רופֿט זיך „חבֿרים פֿון ציקאָ‟ (Friends of CYCO), האָט בדעה צו אָרגאַניזירן דעם ביכער־קאַטאַלאָג, כּדי דער קונה זאָל קענען באַקװעם און גרינג געפֿינען ביכער, סײַ פּנים־אל־פּנים, סײַ אױף דער אינטערנעץ; פֿאַרלענגערן די אַרבעט־שעהען און אָנשטעלן נאָך אַרבעטער, די טירן זאָלן בלײַבן אָפֿן, און עפֿענען אַ לייענזאַל פֿאַרן ברייטן עולם, וווּ מע וועט דורכפֿירן כּלערליי מינים קולטורעלע אונטערנעמונגען.
„חבֿרים פֿון ציקאָ‟ צילעוועט אויך צו פֿאַרװאַנדלען די קראָם אין אַן אָרט װוּ מע קען סײַ קױפֿן ביכער, סײַ כאַפּן אַ שמועס איבער אַ גלעזל טיי, סײַ לייענען אַ װאָרט ייִדיש אין אַ היימישער און באַקװעמער סבֿיבֿה, ד״ה אַן אָרט פֿאַר פֿרײַע און פֿרומע, קװירע און טראַנסמיניקע — אַ טרעפֿפּונקט װוּ כּל־המינים ליבהאָבערס פֿון ייִדיש זאָלן קענען זיך פֿאַרחבֿרן, און שעפּן פֿאַרגעניגן פֿון דער קולטור װאָס איז אונדז אַלעמען אַזױ טײַער.
כּדי דורכצופֿירן דעם פּראָיעקט האָט „חבֿרים פֿון ציקאָ‟ לאַנצירט אַ געלטאַקציע. כּדי צו לייענען װײַטער װעגן דיי פּלענער פֿאַר דער ביכערקראָם גיט אַ קוועטש דאָ.
כּדי מנדבֿ צו זײַן, טוט אַ קװעטש דאָ. אַלע וואָס גיבן אַ בײַשטײַער וועלן באַקומען אַ מתּנהלע דערפֿאַר: ביכער פֿון אַזױנע שרײבער װי גלאַטשטיין, סוצקעװער, זשיכלינסקי, און אבֿרהם רייזען; אָריגינעלע קונסטװערק און קונסט־דרוקן פֿון מאָללי קראַבאַפּל; געװידמעטע ביכערשענק; און אָריגינעלע זײַטל־האַלטערס און שפּילקעס און זשעטאָנען געצייכנט פֿון הײַנטצײַטיקע ייִדישע אילוסטראַטאָרס.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news. All donations are still being matched by the Forward Board - up to $100,000 until April 24.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
