ווידעאָ: פֿרוי אין אוקראַיִנע באַשרײַבט אויף ייִדיש ווי די מאַמע פֿלעג מאַכן מאַמעליגעVIDEO: Woman in Ukraine describes in Yiddish how her mother prepared ‘mamelige’
כאָטש זי מישט אַ מאָל אַרײַן רוסישע ווערטער איז איר ייִדיש פֿאַרבליבן אַ פֿליסיקע און מע קען בולט הערן איר „טאָטע־מאָמע לשון“
Graphic by Angelie Zaslavsky
במשך פֿון די יאָרן 2002 און 2012 האָט דער עטנאָגראַף דוד־בער קערלער, אַ פּראָפֿעסאָר פֿונעם אינדיאַנער אוניווערסיטעט, דורכגעפֿירט אַ געוואַלדיקן פּראָיעקט: פֿאָרנדיק איבער אוקראַיִנע, מאָלדאָווע, רומעניע, אונגערן און סלאָוואַקיע און אינטערוויויִרט האָט ער אינטערוויויִרט אַ צאָל אָרטיקע נאַטירלעכע ייִדיש־רעדער. געהייסן האָט ער דער אַהיים־פּראָיעקט. מיט דער הילף פֿון אַ ווידעאָגראַף האָט ער אַראָפּגעכאַפּט די אָ שמועסן אויף ווידעאָ און דערבײַ דערמעגלעכט אַז מענטשן איבער דער וועלט זאָלן קענען הערן די פֿאַרשידענע דיאַלעקטן פֿון די ייִדן אין די קאַנטן, און זיך אויך דערוויסן וועגן דעם אַמאָליקן ייִדישן לעבן דאָרט: די ייִדישע פֿאָלקסלידער, קינדער־ציילענישן, פֿאָלק־רפֿואת, פֿראַגמענטן פֿון פּורים־שפּילן, און גבֿית־עדות פֿונעם חורבן.
איינע פֿון די פֿרויען מיט וועמען ער האָט געשמועסט איז עליזאַוועטאַ בערשאַדסקאַיאַ, אַ פֿרוי אין בערשעד, אוקראַיִנע. געבוירן איז זי אין 1927 אינעם דאָרף טשערניאַטקע, וווּ די משפּחה האָט געהאַט אַ קו וואָס מע האָט איר מילך געניצט אויף צום קאָכן. איר טאַטע איז געווען אַ שערער און איר מאַמע — אַ נייטאָרין. זי האָט געהאַט צוויי ברידער און אַ שוועסטער. ווען זי איז געווען 13 יאָר אַלט האָט די משפּחה זיך אַריבערגעצויגן קיין בערשעד און במשך פֿון דער מלחמה האָבן זיי געוווינט אינען בערשעדער געטאָ.
אויף דער וועבזײַט פֿונעם אַהיים־פּראָיעקט קען מען זען פֿינף קורצע אויסצוגן פֿון יענעם אינטערוויו מיט פֿרוי בערשאַדסקאַיאַ. כאָטש זי מישט פֿון צײַט צו צײַט אַרײַן רוסישע ווערטער אינעם ווידעאָ איז איר ייִדיש פֿאַרבליבן אַ פֿליסיקע און מע קען בולט הערן איר „טאָטע־מאָמע לשון“ — דעם דיאַלעקט וווּ דער פּתח־אַלף ווערט אָפֿט אַרויסגערעדט ווי אַ קמץ־אַלף.
אינעם קאַפּיטעלע אונטן דערציילט זי ווי זי און די מאַמע האָבן געמאַכט מאַמעליגע. צו זען אַלע פֿינף קאַפּיטעלעך גיט אַ קוועטש דאָ.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news. All donations are still being matched by the Forward Board - up to $100,000 until April 24.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
