אַ סצענע פֿונעם פֿילם „דער דיבוק“ (1937) Photo by National Center for Jewish Film

די וואָך האָט מען אויף יו־טוב אַרויפֿגעשטעלט די ווידעאָ־רעקאָרדירונג פֿון אַ לעקציע וועגן ייִדיש און דער קינסטלעכער אינטעליגענץ („איי־אײַ“ בלע״ז), אָפּגעהאַלטן פֿון וואַלענטינאַ פֿעטשענקאָ, אַ פֿאָרשערין פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור און לינגוויסטיק בײַם סאָרבאָן אין פּאַריז.

דער רעפֿעראַט, וואָס איז דורכגעפֿירט געוואָרן דורך זום, איז געשטיצט געוואָרן פֿונעם צענטער פֿון ייִדיש־לימודים אויפֿן נאָמען פֿון רינה קאָסטער בײַם בר־אילן אוניווערסיטעט אין רמת־גן, ישׂראל.

כאָטש דער אַרײַנפֿיר צו דער לעקציע ווערט געמאַכט אויף העברעיִש, רעדט פֿעטשענקאָ דאָ אין גאַנצן אויף ייִדיש. זי באַשרײַבט עטלעכע טעקסטן וואָס זי האָט געשטעלט דעם „טשעט דזשי־פּי־טי“ ווי, למשל, די פֿראַגע: „וועלכע שפּראַך רעדן דיבוקים?“ דער ענטפֿער וואָס זי האָט באַקומען איז געווען אַ געראָטענער: „דיבוקים אין ייִדישן פֿאָלקלאָר און מיסטיק רעדן געוויינטלעך ייִדיש. זינט דיבוקים ווערן פֿאַרשטאַנען ווי נשמות פֿון נפֿטרים, און דער נפֿטר איז געווענטלעך געווען אַ ייִד וואָס האָט גערעדט ייִדיש בשעת ער איז געווען לעבעדיק, וועט דער דיבוק טיפּיש אויסדריקן זיך אין ייִדיש, די שפּראַך וואָס ער האָט גערעדט אין זײַן לעבן.“

ווען פֿעטשענקאָ האָט אָבער געבעטן „איי־אײַ“ צו „רעדן ווי אַ דיבוק“, איז דער ענטפֿער שוין נישט געווען אַזוי גלאַטיק און במילא שווערער צו פֿאַרשטיין.

דאָס איז מסתּמא דאָס ערשטע מאָל וואָס מע קען אויף יוטוב זען אַ רעפֿעראַט אויף ייִדיש וועגן דער קינסטלעכער אינטעליגענץ. פֿון דעסט וועגן וועט מען אין דער ייִדיש־וועלט זיכער נאָך אַ סך אַרומרעדן די מעגלעכקייטן פֿון אָט דער נײַער טעכנאָלאָגיע לגבי דער פֿאָרשונג און פֿאַרשפּרייטונג פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור.

אָט קענט איר זען די גאַנצע לעקציע: 

This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.

We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover. All donations are being matched by the Forward Board - up to $100,000.

This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.

With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.

The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.

Don't just read the Forward - invest in it. Make a matched gift today.

Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.

$120 $180 $360 OTHER AMOUNT