ווידעאָ: „מיר וועלן זיי איבערלעבן“ געזונגען אויף ייִדיש WATCH: ‘‘We Shall Overcome’’ sung in Yiddish
דער הימען פֿאַר בירגערעכט מאַכט אַ שטאַרקן רושם אין מיישקע אַלפּערטס ייִדישן נוסח.
Graphic by Angelie Zaslavsky
אין ליכט פֿון די באַנײַטע פּראָטעסטן לטובֿת די רעכט פֿון אַפֿריקאַנער אַמעריקאַנער, איז כּדאַי ווידער זיך צוצוהערן צום רירנדיקן נוסח פֿונעם הימען פֿון דער אַמעריקאַנער בירגעררעכט־באַוועגונג „מיר וועלן איבערלעבן“, וואָס מיישקע אַלפּערט, פֿראַנק לאָנדאָן און דוד קראַקאַוער האָבן אויספֿגעפֿירט אויפֿן קראָקאָווער ייִדישן קולטור־פֿעסטיוואַל מיט צוויי יאָר צוריק.
זייער נוסח פֿאַררופֿט זיך ניט בלויז אויפֿן אַפֿריקאַנער־אַמעריקאַנער גאָספּעל־ליד, וואָס פּיט סיגער און גײַ קאַראַוואַן האָבן פֿאַרוואַנדלט אינעם הימען פֿון דער אַפֿריקאַנער־אַמעריקאַנער בירגעררעכט־באַוועגונג, נאָר אויך אויף אַן אינצידענט וואָס איז פֿאָרגעקומען אין די ערשטע טעג פֿונעם חורבן. אין 1939 האָט אַ דײַטשישער אָפֿיציר אין לובלין געפֿאָדערט, אַז אַ גרופּע חסידישע מענער זאָלן פֿאַר אים זינגען אַ ליד. לכתּחילה האָבן זיי אָנגעהויבן זינגען דאָס פֿאָלקסליד „לאָמיר זיך איבערבעטן‟ אָבער איינער פֿון זיי האָט אין גיכן ספּאָנטאַן געביטן די ווערטער אויף „מיר וועלן זיי איבערלעבן, אָבֿינו שבשמים.‟ ווען נאָך הונדערטער ייִדן האָבן אויפֿגעכאַפּט דאָס ליד און אָנגעהויבן מיטצוזינגען, האָט דער אָפֿיציר זיי געהייסן שווײַגן. דאָס ליד האָט אָבער ווײַטער אָפּגעהילכט אַלץ העכער און העכער.
דער ווייניק־באַקאַנטער אינצידענט איז מיט צוויי יאָר צוריק אַרײַן אינעם צײַטגײַסט, ווען אַ גרופּע ניו־יאָרקער אַקטיוויסטן האָט געמאַכט אַ ריזיקן פּלאַקאַט מיט דער לאָזונג „מיר וועלן זיי איבערלעבן‟, אָנגעשריבן אויף ייִדיש, און אים געטראָגן אויף אַ ריי פּאָליטישע דעמאָנסטראַציעס. די קלעזמער־קאַפּעליע „ציבעלע‟ האָט דערצו אָנגעהויבן זינגען דאָס ליד אויף זייערע קאָנצערטן און ס׳איז באַלד געוואָרן אַ טייל פֿונעם הײַנטיקן קלעזמער־רעפּערטואַר. אַלפּערט און לאָנדאָן האָבן באַשלאָסן צונויפֿצופֿלעכטן די צוויי לידער ווי אַ פּירוש אויפֿן פּאָליטישן מצבֿ אין פּוילן און אַמעריקע.
די ווערטער אויף ייִדיש זענען:
מיר׳ן זיי איבערלעבן
מיר׳ן זיי איבערלעבן
מיר וועלן צוזאַמען קעמפֿן ביזן סוף
איך פֿיל אַז אין מײַן לאַנד, גערעכטיקייט זאָל זײַן
לאָמיר קעמפֿן ביזן סוף
It’s our birthday and we’re still celebrating!
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news.
This week we celebrate 129 years of the Forward. We’re proud of our origins as a Yiddish print publication serving Jewish immigrants. And we’re just as proud of what we’ve become today: A trusted source of Jewish news and opinion, available digitally to anyone in the world without paywalls or subscriptions.
We’ve helped five generations of American Jews make sense of the news and the world around them — and we aren’t slowing down any time soon.
As a nonprofit newsroom, reader donations make it possible for us to do this work. Support independent, agenda-free Jewish journalism and our board will match your gift in honor of our birthday!
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
