Skip To Content
Get Our Newsletter
JEWISH. INDEPENDENT. NONPROFIT.

Support the Forward

Funded by readers like you DonateSubscribe

ווידעאָ: דאָס ליד פֿונעם „יאָמערוואָכעץ“ אויף מאַמע־לשוןWATCH: The song of the Jabberwocky in Yiddish

די איבערזעצונג פֿון לויִס קאַראָלס ליד אינעם ראָמאַן „דורכן שפּיגל“ כאַפּט אויף די שפּילעוודיקייט פֿונעם אָריגינאַל.

די וואָך איז אַרויס אויף „יוטוב“ אַן אינטערעסאַנטער ווידעאָ, אין וועלכן דער זינגער און רעציטאַטאָר של בנימין לייענט פֿאָר אַ ייִדישע איבערזעצונג פֿון לויִס קאַראָלס ליד Jabberwocky, וואָס אויף ייִדיש הייסט עס „יאָמערוואָכעץ“.

די איבערזעצונג, וואָס רפֿאל פֿינקל, אַ פּראָפֿעסאָר פֿון קאָמפּיוטער־וויסנשאַפֿט און אַ ייִדישער פּאָעט און איבערזעצער, האָט אין 1976 אַרויסגעגעבן אינעם זשורנאַל „יוגנטרוף“, כאַפּט אויף די קאַפּריזן און שפּילעוודיקייט פֿונעם אָריגינאַל. דעם פֿולן טעקסט אויף ייִדיש און ענגליש קען מען לייענען דאָ.

דאָס ליד, וואָס קאַראָל האָט אָנגעשריבן אין 1855, לאַנג איידער ער האָט עס אַרײַנגענומען אין זײַן ראָמאַן, „דורכן שפּיגל, און וואָס אַליס האָט דאָרטן געפֿונען“, איז בכּיוון כּמעט אומפֿאַרשטענדלעך. עס באַשרײַבט ווי עפּעס אַ חיה ווערט דערהרגעט, אָבער אַזוי פֿיל פֿון די ווערטער זענען אויסגעטראַכטע, אַז ס׳איז ניט אין גאַנצן קלאָר וואָס קומט דאָרט פֿאָר. צוליב דעם, וואָס די אומזיניקע ווערטער קלינגען ווי זיי וואָלטן געדאַרפֿט האָבן אַ באַטײַט, טײַטשט מען אויס דאָס ליד אויף פֿאַרשידענע אופֿנים.

לויִס קאַראָל איז באַקאַנט ווי איינער פֿון די מײַסטערס פֿון ווערטערשפּילן אויף ענגליש און איז געווען אַ בקי אין שאַפֿן אומזיניקע לידער (nonsense poems, בלע״ז). „יאָמערוואָכעץ“ איז געוואָרן אַזוי באַרימט, אַז צוויי ווערטער וואָס קאַראָל האָט דאָרט אויסגעטראַכט ווערן הײַנט טאַקע גענוצט אויף ענגליש ווי נאָרמאַלע ווערטער.

אינעם ראָמאַן זאָגט אַליס אַליין אַז דאָס ליד געפֿעלט איר שטאַרק, כאָטש זי פֿאַרשטייט עס נישט. איך זאָג דאָס זעלבע. מיר דאַכט זיך, אַפֿילו, אַז איך פֿאַרשטיי בעסער דעם גײַסט פֿונעם ליד אויף ייִדיש, ווי אויף ענגליש! נאָר פֿרעגט מיך ניט, אַ שטייגער, וואָס עס איז אַזוינס אַ „יאָמערוואָכעץ“.

Dive In

    Engage

    • SHARE YOUR FEEDBACK

    • UPCOMING EVENT

    Republish This Story

    Please read before republishing

    We’re happy to make this story available to republish for free under an Attribution-Non Commercial-No Derivatives Creative Commons license as long as you follow our republishing guidelines, which require that you credit Foward and retain our pixel. See our full guidelines for more information.

    To republish, copy the HTML, which includes our tracking pixel, all paragraph styles and hyperlinks, the author byline, and credit to Foward. Have questions? Please email us at help@forward.com.

    We don't support Internet Explorer

    Please use Chrome, Safari, Firefox, or Edge to view this site.