איין און נײַנציק־יעריקער שיל־בנין געראַטעוועט דורך אַ גרופּע קינסטלער91־year-old synagogue saved by a group of artists
עס האָט אויסגעזען ווי מע וועט בשום־אופֿן ניט קענען זאַמלען גענוג געלט צו קויפֿן דעם בנין — אָבער דערנאָך איז געשען אַ חנוכּה־נס.

Graphic by Angelie Zaslavsky
לייענט דעם אַרטיקל אויף ענגליש.
אַ גרופּע קינסטלער האָט די וואָך באַוויזן צו ראַטעווען דעם בנין פֿון אַן אַמאָליקער שיל אין מאַרגייט, ענגלאַנד, בלויז עטלעכע טעג איידער מע האָט געזאָלט אים ליציטירן און מסתּמא אַראָפּרײַסן. לויטן נײַעם פּלאַן וועט דער בנין פֿאַרוואַנדלט ווערן אין אַ צענטער פֿאַר קונסט און קולטור.
די אָרטיקע קינסטלער, צוזאַמען מיט עטלעכע באַקאַנטע מוזיקער און פֿילם־שטערן, האָבן אין נאָוועמבער לאַנצירט אַ קאַמפּאַניע צו ראַטעווען דעם היסטאָרישן שיל־בנין. פֿראַנטשעסקאַ טער־בערג, אַ מוזיקערין וואָס האָט אָנגעפֿירט מיט דער קאַמפּאַניע, האָט פּרובירט צו שאַפֿן 300,000 פֿונט, אָבער זי און אירע חבֿרים האָבן בלויז באַוויזן צו שאַפֿן 12,552 פֿונט. צוליב דעם וואָס די פֿאַרוואַלטונג פֿון דער שיל האָט אַליין געוואָלט ליציטירן דעם בנין, האָט עס אויסגעזען אַז מע וועט טאַקע צעשטערן די שיל. (שוין דרײַ יאָר וואָס עס טרעפֿט זיך דאָרט ניט קיין מנין.)
אָט איז אָבער געשען אַ חנוכּה־נס. דעם 16טן דעצעמבער האָט אַן אַנאָנימער פֿילאַנטראָפּ אָפּגעקויפֿט דעם בנין און אים איבערגעגעבן דער פֿונדאַציע וואָס וויל אים פֿאַרוואַנדלען אין אַ קולטור־צענטער. די פֿונדאַציע, „דער קליפֿטאָנווילער קולטור־צענטער“, האָט איבערגעגעבן, אַז אַ דאַנק דעם אַנאָנימען מעצענאַט, ווי אויך דער שטיצע פֿון די באַרימטע אַקטיאָרן בען קינגסלי און סטיווען בערקאָף און דעם מוזיקער אימאָדזשען העפּ, וועט דער בנין בלײַבן גאַנץ. בסך־הכּל האָבן מער ווי 300 מענטשן בײַשטײַערט צו דער קאַמפּאַניע און אַ סך אָרטיקע אָרגאַניזאַציעס און געשעפֿטן האָבן פֿאַרשפּרייט די פּרטים וועגן דער קאַמפּאַניע.
מע פּלאַנירט צו עפֿענען דעם קולטור־צענטער סוף 2022. דערווײַל וועט מען האַלטן עפֿנטלעכע אַסיפֿות מיטן ברייטן עולם, כּדי אַלע אָרטיקע אײַנוווינער און אָרגאַניזאַציעס זאָלן קענען האָבן אַ דעה אין דעם, ווי אַזוי מע בויט דעם צענטער. די אָרגאַניזאַטאָרן האָפֿן אַז דער נײַער קולטור־צענטער וועט אָפּשפּיגלען „דעם קולטורעלן פּלוראַליזם פֿון קליפֿטאָנוויל דורך מוזיק, טעאַטער, טאַנץ, אויסשטעלונגען און מאכלים, וואָס גיבן איבער אַ טעם פֿון דער רײַכער אָרטיקער געשיכטע.“
ווי אַ טייל פֿון דער קאַמפּאַניע האָבן צענדליקער מענטשן אָנגעשריבן קאָמענטאַרן מיט זייערע זכרונות פֿון דער אַמאָליקער שיל. יענע זכרונות, ווי אויך די חפֿצים פֿאַרבונדן מיט דער היגער ייִדישער געשיכטע, וועלן פֿאַרוואַנדלט ווערן אין אַ פּערמאַנענטער אויסשטעלונג.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover. All donations are being matched by the Forward Board - up to $100,000.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.

