Kozminska by the Forward

פּוילישע פֿרוי וואָס האָט געהיט ייִדיש קינד בעתן חורבן, געשטאָרבן צו 101 יאָר

Polish woman who doted on Jewish boy during Holocaust dies at 101

Image by Polin Museum

כּדי צו הערן דעם אַרטיקל, גיט אַ קוועטש אונטן. מע קען זיך צוהערן צו אַנדערע אַרטיקלען פֿונעם פֿאָרווערטס פֿאָרגעלייענט דורך שׂרה־רחל שעכטער, ווי אויך אַנדערע פֿאָרווערטס־רעקאָרדירונגען, דורכן קוועטשן דאָ.

די פֿאַרגאַנגענע וואָך איז אַנאַ קאָזמינסקאַ, אַ פּוילישע פֿרוי וואָס האָט געראַטעוועט אַ ייִדיש קינד פֿון די נאַציס, אַוועק פֿון דער וועלט, האָט געמאָלדן דער פּולין־מוזיי אין וואַרשע. זי איז געווען 101 יאָר אַלט.

קאָזמינסקאַ איז אָנערקענט געוואָרן פֿון יד־ושם ווי איינע פֿון די חסידי אומות העולם.

אין סעפּטעמבער 1942, ווען די דײַטשן האָבן אָנגעהויבן חרובֿ מאַכן די טשענסטאָכאָווער געטאָ, האָבן קאָזמינסקאַ און איר שטיפֿמאַמע, מאַריאַ, אַרײַנגענומען און באַהאַלטן אין זייער שטוב אַן 8־יאָריק ייִדיש ייִנגל, אַבֿרהם יאַבלאָנסקי, וועלכער איז געהאַט אַנטלאָפֿן פֿון געטאָ מיט דער הילף פֿון זײַנע קרובֿים וואָס זענען שוין געווען אין באַהעלטעניש.

פֿריִער האָט דאָס קליינע אַבֿרהמל זיך באַהאַלטן אין שײַער בײַ טאָג און אויסגעזוכט קרישקעס עסן בײַ נאַכט ביז זײַן פֿעטער האָט געפֿונען פֿאַר אים אַ מקום־מיקלט בײַ די קאָזמינסקאַס.

מאַריאַ און אַנאַ האָבן „שטאַרק געהיט אַבֿרהמלען, אים געהאָדעוועט, אים באַרויִקט און אים אונטערגעמונטערט ווען ער איז געווען טרויעריק,‟ שטייט אין דער טעקע וועגן זיי אין יד־ושם. זיי האָבן אים אויך אויסגעלערנט לייענען און שרײַבן, און ריזיקירט מיטן אייגענעם לעבן דורכן גיין מיט אים שפּאַצירן אין דרויסן.

קאָזמינסקאַס דירה האָט אויך געדינט ווי אַ מקום־מיקלט פֿאַר אַ ייִד מיטן נאָמען רובינשטיין און צוויי פֿרויען, סטעפֿאַ און איר טאָכטער, ריטאַ. אַבֿרהם יאַבלאָנסקי איז געבליבן אינעם באַהעלטעניש ביז יאַנואַר 1945 ווען די רויטע אַרמיי האָט באַפֿרײַט דעם ראַיאָן. נאָך דער מלחמה האָט ער עולה געווען קיין ישׂראל.

די קאָזמינסקאַס האָבן זיך אָפּגעזאָגט פֿון קאָמפּענסירט ווערן פֿאַר זייערע מעשׂים.

פּוילישע פֿרוי וואָס האָט געהיט ייִדיש קינד בעתן חורבן, געשטאָרבן צו 101 יאָר

Your Comments

The Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. All readers can browse the comments, and all Forward subscribers can add to the conversation. In the interest of maintaining a civil forum, The Forward requires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not and will be deleted. Egregious commenters or repeat offenders will be banned from commenting. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and the Forward reserves the right to remove comments for any reason.

Recommend this article

פּוילישע פֿרוי וואָס האָט געהיט ייִדיש קינד בעתן חורבן, געשטאָרבן צו 101 יאָר

Thank you!

This article has been sent!

Close