Skip To Content
JEWISH. INDEPENDENT. NONPROFIT.

Support the Forward

Funded by readers like you DonateSubscribe
Yiddish

ייִדיש־וואָכניקעס טרעפֿן זיך ווידער נאָכן פֿאַרפֿעלן אַ זומער צוליב קאָווידYiddish Vokh fans meet again after missing a summer due to Covid

צווישן די אַקטיוויטעטן אויף ייִדיש: אַ שאַך־טורניי, לעקציעס אין וואַסער־באַלעט און אַ שפּיל באַזירט אויף אַן אַנקעטע פֿון די פֿאָרווערטס־לייענער

די פֿאַרגאַנגענע וואָך האָט מען אינעם ניו־יאָרקער שטעטעלע קאָפּייק — נאָך אַן איבעררײַס צוליב דער קאָוויד־מגפֿה — ווידער געהערט ווי קינדער און דערוואַקסענע שמועסן, זינגען און פֿאַרווײַלן זיך אויף ייִדיש, בעת דער יערלעכער ייִדיש־וואָך פֿון יוגנטרוף.

אַ טייל ייִדיש־וואָכניקעס האָבן זיך יאָ געטראָפֿן פֿאַראַיאָרן זומער אָבער אַלץ איז פֿאָרגעקומען בלויז דורך זום.

דערפֿאַר איז די פֿרייד געווען גרויס ווען מע האָט זיך הײַיאָר ווידער געטראָפֿן פּנים־אל־פּנים. דער ציבור איז געווען אַ ביסל קלענער ווי געוויינטלעך — 90 מענטשן אַנשטאָט בערך 150, צום טייל ווײַל די תּקנות צו קומען אַהין זענען געווען גאַנץ שטרענגע: אַלע האָבן געמוזט צו ערשט האָבן באַקומען אַ נעגאַטיוון רעזולטאַט פֿונעם קאָוויד־טעסט און דערצו האָט מען אין אַלע בנינים געמוזט טראָגן מאַסקעס.

בײַ די ייִנגסטע קינדער איז די גרעסטע אַקטראַציע, ווי יעדעס יאָר, געווען צו שטיין אויפֿן בריקל בײַם ברעג אָזערע און אָנקוקן די ריזיקע טשערעפּאַכעס וואָס שווימען דאָרט אַרום. איין טשערעפּאַכע איז אַזוי גרויס (בערך 30 אינטשעס קעגן 18 אינטשעס) אַז געוויסע נאַטור־קענער אויף דער ייִדיש־וואָך זענען זיך משער אַז ער קען זײַן מער ווי 40 יאָר אַלט. מײַן צוויי־יאָריק אייניקל, לייזערל, איז נעבעך אַרײַנגעפֿאַלן פּונקט לעבן די טשערעפּאַכעס, נאָר צום גליק האָבן די ים־חיות זיך אַלע דערשראָקן און געמאַכט פּליטה.

turtles

איינע פֿון די ריזיקע טשערעפּאַכעס אין דער אָזערע Image by Clara Dunlop

כּמעט יעדן טאָג פֿון דער ייִדיש־וואָך האָט מען געפֿירט צוויי לייענקרײַזן. אין דער פֿרי האָט גיטל שעכטער־ווישוואַנאַט פֿאָרגעלייענט קאַפּיטלען פֿון אַבֿרהם קאַרפּינאָוויטשעס בוך, „אין ווילנער גאַסן‟, און נאָך מיטאָג האָט רפֿאל פֿינקל פֿאָרגעלייענט קאַפּיטלען פֿון איציק מאַנגערס פֿאַנטאַסטישער, קאָמישער דערציילונג, „די וווּנדערלעכע לענבסבאַשרײַבונג פֿון שמואל אַבא אַבערווא‟.

נישט געקוקט אויפֿן קלענערן עולם זענען פֿאָרט געווען אַ סך געראָטענע אַקטיוויטעטן, כאָטש מיר האָבן דאָ אָרט צו דערמאָנען בלויז אַ טייל פֿון זיי: אַ וויסנשאַפֿטלעכע לעקציע וועגן דער געדערעם־מיקראָביאָטאַ פֿון קאָסטיע שפּירא־טשורין; ווי צו מאַכן וואַסער־באַלעט, אָנגעפֿירט פֿון אַניע קויפֿמענטש; אַ שאַכטורניי אָרגאַניזירט פֿון אַנדרע פֿאַרצײַג; אַ לעקציע פֿון קלמן ווײַזער וועגן די צרות וואָס מיזרח־אייראָפּעיִשע ייִדן האָבן געהאַט מיט מלוכה־אינסטאַנצן צוליב זייערע פֿאַרדרייטע נעמען, און אַ סעסיע וווּ מע האָט פֿאָרגעלייענט טשיקאַווע אַנעקדאָטן וועגן רבנים און אַנדערע באַקאַנטע ייִדן אין 19טן י״ה, אָנגעפֿירט פֿונעם אַנטראָפּאָלאָג יונתן באָיאַרין און און זײַן זון, יונה הערש.

ווי אין פֿריִערדיקע יאָרן האָט די מחברטע פֿון די שורות אָרגאַניזירט אַ ווערסיע פֿונעם טעלעוויזיע־שפּיל, Family Feud, מיטן ייִדישן נאָמען, „וואָס זאָגט עמך?‟. ווי באַקאַנט, איז דער ציל פֿונעם שפּיל צו פּרוּוון טרעפֿן וואָס זענען די פּאָפּולערסטע ענטפֿערס אויף אַ ריי פֿראַגעס (ווי, למשל, „אַ חיה וואס קינדער האָבן ליב צו זען אין זו‟). דאָס מאָל האָט מען אויסגעפֿרעגט נישט בלויז די ייִדיש־וואָכניקעס, נאָר אויך די פֿאָרווערטס־לייענער, און געניצט זייערע ענטפֿערס צו שאַפֿן אַ סטאַטיסטיק. דערצו האָט מען הײַיאָר, צום ערשטן מאָל, אַנטפּלעקט די ריכטיקע ענטפֿערס אויף אַ מאָדערנעם אופֿן, ניצנדיק די קאָמפּיוטער־פּראָגראַם, Powerpoint .

family feud

די ענטפֿערס אויף איינער פֿון די פֿראַגעס אינעם שפּיל, “וואָס זאָגט עמך?”, לויט דער אַנקעטע וואָס מע האָט צעשיקט די פֿאָרווערטס־לייענער און ייִדיש־וואָכניקעס

דעם לעצטן אָוונט איז פֿאָרגעקומען די יערלעכע טאַלענטאַרניע, אָנגעפּיקעוועט מיט געזאַנג (אַרײַנגערעכנט „האָפּ מײַנע המן־טאַשן‟ שיין פֿאָרגעשטעלט פֿונעם צוויי־יאָריקן מענדל ווײַטמאַן) און הומאָריסטישע סקיצעס. צווישן די אַקטן איז געווען רות קאָהן, אַ פּראָפֿעסיאָנעלע ייִדישע פֿאַרטײַטשערין און איבערזעצערין, וואָס האָט אויפֿגעטראָטן מיט אַ ריי וויצן. קאָהנס וויצן האָבן געהאַט דעם עכטן מיזרח־אייראָפּעיִשן ייִדישן חן און דער עולם האָט זיך מחיה געווען. אָט קענט איר אַליין זען ווי זי דערציילט איינעם פֿון זיי:

Dive In

    Engage

    • SHARE YOUR FEEDBACK

    • UPCOMING EVENT

      SKY & SCULPTURE

      Hybrid: Online and at the Marlene Meyerson JCC Manhattan

      Oct 2, 2022

      6:30 pm ET · 

      A Sukkah, IMKHA, created by artist Tobi Kahn, for the Marlene Meyerson JCC of Manhattan is an installation consisting of 13 interrelated sculpted painted wooden panels, constituting a single work of art. Join for a panel discussion with Rabbi Joanna Samuels, Chief Executive Director of the Marlene Meyerson JCC of Manhattan, Talya Zax, Innovation Editor of the Forward, and Tobi Kahn, Artist. Moderated by Mattie Kahn.

    Republish This Story

    Please read before republishing

    We’re happy to make this story available to republish for free, unless it originated with JTA, Haaretz or another publication (as indicated on the article) and as long as you follow our guidelines. You must credit the Forward, retain our pixel and preserve our canonical link in Google search.  See our full guidelines for more information, and this guide for detail about canonical URLs.

    To republish, copy the HTML by clicking on the yellow button to the right; it includes our tracking pixel, all paragraph styles and hyperlinks, the author byline and credit to the Forward. It does not include images; to avoid copyright violations, you must add them manually, following our guidelines. Please email us at [email protected], subject line “republish,” with any questions or to let us know what stories you’re picking up.

    We don't support Internet Explorer

    Please use Chrome, Safari, Firefox, or Edge to view this site.