די נאַכט ווען גאָלדע מאיר האָט גענעכטיקט אין מײַן בעטThe Night Golda Meir Slept In My Bed
נאָרמאַ זאַלץ דערציילט וועגן אַ באַליבטער ירושה־זאַך אירער: אַ האַנט־געשריבענעם בריוו אויף ייִדיש וואָס זי האָט באַקומען פֿון גאָלדע מאיר אין 1931.
Graphic by Angelie Zaslavsky
אין די 1930ער יאָרן האָט גאָלדע מאיר, וואָס האָט דעמאָלט געהייסן גאָלדע מאירסאָן, געדינט ווי אַ שליחטע פֿון דער „פּיאָנערן פֿרויען אָרגאַניזאַציע‟ אין אַמעריקע. איר אַרבעט איז געווען צו קלײַבן געלט פֿאַר פֿרויען און קינדער אין ארץ־ישׂראל.
אינעם יאָר 1931 האָט די אָרגאַניזאַציע אָפּגעהאַלטן איר יערלעכן באַנקעט בײַ אונדז אין באָפֿאַלאָ, ניו־יאָרק, און גאָלדע איז געקומען זיך באַטייליקן. כאָטש זי איז געווען אַן אָנגעזעענער גאַסט האָט מען געהאַלטן אַז ס׳איז אַן עבֿירה צו פּטרן געלט אויף אַ האָטעל (יעדע פּעני איז דאָך געווען טײַער!) האָט גאָלדע גענעכטיקט בײַ אונדז אין דער היים, און טאַקע אין מײַן בעט!
גאָלדע מאיר (אין מיטן) מיט נאָרמאַ זאַלצעס טאַטן, מאָריס האָפֿמאַן און מאַמען, ראָזע האָפֿמאַן, 1931 Courtesy of Norma Salz
אין דער פֿרי ווען איך בין אויפֿגעשטאַנען און זי געזען, האָב איך זי געפֿרעגט: „וואָס זינגט מען דאָרט אין ישׂראל?‟ און זי האָט מיר געזונגען אַ נײַ לידל, „שורו הביטו וראו‟, לזכּרון די פּאָגראָמען אין 1928 ווען די אַראַבער האָבן פֿאַרברענט די פֿעלדער וואָס די חלוצים האָבן פֿאַרפֿלאַנצט. אינעם ליד זינגט מען אַז אַנשטאָט דעם רויטן פֿײַער וועט מען דאָרט אַ מאָל זען גרינע פֿעלדער. איך קען עס זינגען אַפֿילו הײַנט — יעדעס וואָרט. נאָך דעם האָב איך געבעטן גאָלדען אָנשרײַבן עפּעס אין מײַן נײַ אויטאָגראַף־ביכעלע. האָט זי אויף ייִדיש אָנגעשריבן אַזוי:
שיינע גוטע נחמה, ווער גרויס און שטאַרק און שליס זיך ענדלעך אָן אין דער אַרמיי פֿון אַרבעטנדע יוגנט, וועלכע בויט אַ היים פֿאַר דײַן פֿאָלק, און וויל דורך דעם מאַכן אונדזער וועלט גערעכטער און שענער. גיי אויף אַזאַ וועג אַז אויך דו זאָלסט זוכה זײַן אָנטייל צו נעמען אין דער אַרבעט.
גאָלדע מאירסאָן
Courtesy of Norma Salz
It’s our birthday and we’re still celebrating!
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news.
This week we celebrate 129 years of the Forward. We’re proud of our origins as a Yiddish print publication serving Jewish immigrants. And we’re just as proud of what we’ve become today: A trusted source of Jewish news and opinion, available digitally to anyone in the world without paywalls or subscriptions.
We’ve helped five generations of American Jews make sense of the news and the world around them — and we aren’t slowing down any time soon.
As a nonprofit newsroom, reader donations make it possible for us to do this work. Support independent, agenda-free Jewish journalism and our board will match your gift in honor of our birthday!
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
