ווידעאָ: דער ליובאַוויטשער רבי מוטיקט פֿרויען צו לערנען תּורהVIDEO: The Lubavitcher Rebbe encourages women to learn Torah
די דרשה איז אויך לינגוויסטיש אינטערעסאַנט: כאָטש דער רבי רעדט ליטוויש ייִדיש, זאָגט ער אַרויס „פֿרוי“ ווי „פֿרו“.
Photo by Wikimedia Commons
אין אַ דרשה וואָס דער ליובאַוויטשער רבי מנחם־מענדל שניאורסאָן האָט געגעבן אויף ייִדיש אין 1998, מוטיקט ער בפֿירוש די פֿרויען און מיידלעך צו לערנען תּורה — אַ זאַך וואָס איז אין דער חרדישער וועלט ביז לעצטנס נישט געווען קיין אָנגענומענע זאַך.
ער דערציילט אַפֿילו וועגן אַ פֿאַל, אין וועלכן אַ גרופּע ייִדישע מאַנסבילן זענען געווען אין אַ קלעם ווײַל זיי האָבן נישט געוווּסט די הלכה פֿון אַ געוויסן ענין, אָבער אַ פֿרוי וואָס איז פֿאַרבײַגעגאַנגען און וואָס איז געווען גוט באַהאַוונט אין תּורה, האָט יאָ געוווּסט דעם דין און האָט דערבײַ געלייזט די צרה.
כ’האָב אויך באַמערקט אַן אינטערעסאַנטע לינגוויסטישן פֿענאָמען אינעם רבינס דרשה. כאָטש ער איז געווען אַ ליטוואַק און מע קען אין דעם ווידעאָ טאַקע הערן ווי ער רעדט אַרויס דאָס וואָרט „תּורה“ ווי „טייראָ“, הערט מען אויך ווי ער רעדט אַרויס דאָס וואָרט „פֿרוי“ ווי „פֿרו“, אַזוי ווי געוויסע דיאַלעקטן פֿונעם אוקראַיִנער ייִדיש.
דער לינגוויסט הערשל גלעזער האַלט אַז דאָס איז מסתּמא אַ השפּעה פֿון זײַן מאַמעס ייִדיש. „מנחם־מענדל שניאורסאָן איז געבוירן געוואָרן אין מיקאָלײַעווע און אויפֿגעוואַקסן אין קאַטערינעסלאַוו (הײַנט: דניפּראָ) — ביידע אין אוקראַיִנע,” האָט ער דערקלערט. „כאָטש דער טאַטע איז געווען אַ ליטוואַק — ער האָט געשטאַמט פֿון האָמלער געגנט אינעם הײַנטיקן בעלאַרוס — איז די מאַמע געווען אַ מיקאָלײַעווער געבוירענער.“
Why I became the Forward’s Editor-in-Chief
You are surely a friend of the Forward if you’re reading this. And so it’s with excitement and awe — of all that the Forward is, was, and will be — that I introduce myself to you as the Forward’s newest editor-in-chief.
And what a time to step into the leadership of this storied Jewish institution! For 129 years, the Forward has shaped and told the American Jewish story. I’m stepping in at an intense time for Jews the world over. We urgently need the Forward’s courageous, unflinching journalism — not only as a source of reliable information, but to provide inspiration, healing and hope.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
