מיכאל קרוטיקאָװ

סאָװעטישע װיצן פֿון די 1920ער יאָרן שפּיגלען אָפּ דעם אומזיכערן מצבֿ פֿון ייִדן אין דער סאָװעטישער געזעלשאַפֿט נאָך דער באָלשעװיסטישער רעװאָלוציע.

ייִדישע בנינים דערצײלן די דראַמאַטישע געשיכטע פֿון דעם אױפֿבלי, דער ירידה און די חורבֿות פֿונעם מיזרח־אײריפּעיִשן ייִדנטום.

ייִדישע אַנאַרכיסטן האָבן געגלייבט, אַז מען קאָן איבעראַנדערשן ניט נאָר דעם געזעלשאַפֿטלעכן סדר נאָר אַפֿילו די סאַמע נאַטור־געזעצן.

דאָס בוך אינספּירירט עד־היום די פֿאָרשער צו באַטראַכטן פֿון דאָס נײַ די פֿילזײַטיקע קולטור־ירושה פֿון דער שטאָט.

דער שרײַבער האָט קײן מאָל ניט גערעדט וועגן זײַנע איבערלעבונגען בעתן חורבן אָבער די טראַװמע שפּיגלט זיך אָפּ אין זײַנע פֿאַקטאַזיעס

די אַנטי־ייִדישע און אַנטי־ציוניסטישע פּאָליטיק פֿון דער סאָװעטישער רעגירונג איז געווען איין סיבה פֿאַר דער מפּלה פֿונעם סאָװעטן־פֿאַרבאַנד

פּאָל גאָלדבערגס בוך „דער ייִד‟ איז אַ בלוטיקע פּורימשפּיל־פֿאַנטאַזיע אויפֿגעפֿירט אין מאָסקװע אין 1953.