Eli Eli by the Forward

ווידעאָ: „ אלי אלי“ — אַ ייִדיש ליד געלערנט אין אוישוויץ

WATCH: ‘‘Eli Eli’’: A Yiddish song learned in Auschwitz

Image by Wolf Krakowski

די ווידעאָס פֿון שׂרה נאָמבערג־פּרישטיק, וואָס ווערן צוגעגרייט און אַרויפֿגעשטעלט דורכן זינגער וואָלף קראַקאָווסקי, זענען ממש אַן אוצר פֿון מוזיק, פֿאָלקלאָר און געשיכטע.

לעצטנס האָט קראַקאָווסקי אַרויפֿגעשטעלט אַ רירנדיק ליד, וואָס נאָמבערג־פּרישטיק האָט זיך געלערנט אין אוישוויץ. אינעם רעפֿרען פֿונעם ליד הערט מען די ווערטער „אלי אלי למה עזבתּני“ וואָס איז טײַטש „מײַן גאָט, פֿאַר וואָס האָסטו מיך פֿאַרלאָזט?“ כאָטש די ווערטער שטאַמען פֿון תּנ׳׳ך (תּהילים 22), זענען זיי הײַנט בעסער באַקאַנט דער וועלט אויף אַרמיש, ווײַל לויט דער קריסטלעכער טראַדיציע האָט יעזוס זיי ציטירט אויפֿן צלם אויף דער אַרמישער שפּראַך, זײַן מאַמע־לשון.

כאָטש דאָס ליד איז געווען פּאָפּולער אין אוישוויץ, איז עס אַ סך עלטער און שטאַמט, אַ פּנים, פֿון ניו־יאָרק, וווּ יעקבֿ קאָפּל־סאַנדלער האָט עס מחבר געווען פֿאַר באָריס טאָמאַשעווסקיס אַ פּיעסע אין 1896. איך זאָג „אַ פּנים“, ווײַל געוויסע מענטשן, אַרײַנגערעכנט דעם חזן יאָסעלע ראָזענבלאַט, האָבן געטענהט, אַז ס׳איז טאַקע אַ פֿאָלקסליד און אַז סאַנדלער איז געווען אַ שווינדלער פֿאַרן פֿאַרדינען געלט דערפֿון. דער ענין איז געווען אַזאַ הייסער, אַז מע האָט געשריבן צענדליקער אַרטיקלען וועגן דעם אין דער ייִדישער און אַנגלאָ־ייִדישער פּרעסע אין די 1920ער יאָרן.

יאָסעלע ראָזענבלאַטס נוסח פֿונעם ליד קען מען הערן דאָ:

ווידעאָ: „ אלי אלי“ — אַ ייִדיש ליד געלערנט אין אוישוויץ

Your Comments

The Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. All readers can browse the comments, and all Forward subscribers can add to the conversation. In the interest of maintaining a civil forum, The Forward requires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not and will be deleted. Egregious commenters or repeat offenders will be banned from commenting. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and the Forward reserves the right to remove comments for any reason.

Recommend this article

ווידעאָ: „ אלי אלי“ — אַ ייִדיש ליד געלערנט אין אוישוויץ

Thank you!

This article has been sent!

Close