טשיקאַוועסן: אין שאָטן פֿון מלחמה בליט ייִדיש לעבן אין ראָסטאָווTidbits: In shadow of war, Jewish life thrives in Rostov, Russia
חנוכּה זענען בערך 2,000 מענטשן געקומען אויף אַ ייִדישן קאָנצערט, נישט געקוקט אויף דער רוסישער מלחמה קעגן אוקראַיִנע.
הרבֿ חיים דאַנצינגער אויפֿן חנוכּה־קאָנצערט אין ראָסטאָוו, דעם 23סטן דעצעמבער 2025 Courtesy of Rabbi Chaim Danzinger
Tidbits is a Forverts feature of easy news briefs in Yiddish that you can listen to or read, or both! If you read the article and don’t know a word, just click on it and the translation appears. You’ll also find the link to the article in English after each news brief. Listen to the report here:
ר׳ חיים דאַנצינגער, אַ חב״ד־רבֿ פֿון קאַנאַדע, האָט יונגערהייט נישט בדעה געהאַט צו ווערן אַ רבֿ. בײַ נאַכט פֿלעג ער זיך אַרויסגנבֿענען פֿון דער ישיבֿה כּדי צו שפּילן האָקי מיט זײַנע פֿרײַנד.
אָבער נאָך דעם ווי ער איז געפֿאָרן קיין ווענעציע, איטאַליע צו העלפֿן דעם אָרטיקן חב״ד־שליח, האָט ער אַזוי הנאה געהאַט פֿון העלפֿן די ייִדישע טוריסטן זיך דערנענטערן צו ייִדישקייט, אַז ער איז אַליין געוואָרן אַ חב״ד־שליח און מיט יאָרן שפּעטער זיך אַריבערגעצויגן קיין ראָסטאָוו, רוסלאַנד.
דאָרט האָט ער אַנטדעקט אַז אין רוסלאַנד האָט מען ליב האָקי אַזוי פֿיל ווי אין קאַנאַדע. „האָב איך געגרינדעט אַ ייִדישע האָקי־מאַנשאַפֿט,“ האָט ער געזאָגט.
ער האָט זיך באַקענט מיט אַ ייִד, מישע, וואָס האָט געשפּילט האָקי „אָבער האָט בשום־אופֿן נישט געוואָלט אַפֿילו אַרײַנטרעטן אין אַ שיל.“ אַ דאַנק זייער בשותּפֿותדיקער ליבשאַפֿט פֿאַר האָקי פֿילט זיך מישע הײַנט באַקוועם אין שיל.
אין 1998 האָט אַ חבֿר געבעטן דאַנצינגער, וואָס איז דעמאָלט געווען 18 יאָר אַלט, צו געפֿינען מענטשן צו אַרבעטן אין אַ ייִדישן זומער־לאַגער אינעם געוועזענעם סאָוועטן־פֿאַרבאַנד. האָט ער פֿאַרבראַכט יענעם זומער אין קרים, וווּ ער האָט זיך באַקענט מיט אָרעמע יונגע לײַט וואָס האָבן מיט זיך געטראָגן זייער גאַנץ האָב־און־גוטס אין פּלאַסטישע זעק און האָבן גאָרנישט געוווּסט וועגן ייִדישקייט.
ווען עטלעכע 14־יאָריקע בחורים האָבן אים געזאָגט אַז זיי ווילן געמלט ווערן האָט עס געמאַכט אַ טיפֿן אײַנדרוק אויף אים. מיט דער צײַט האָט דאַנצינגער פֿאַרלייגט זײַן אייגענעם זומער־לאַגער אין געוועזענעם סאָוועטן־פֿאַרבאַנד. אַ טייל פֿון זײַנע קעמפּער זענען שפּעטער געוואָרן רבנים, אַקטיוויסטן און שטאָלצע ייִדן צעשפּרייט איבער צפֿון־אַמעריקע, אייראָפּע, ישׂראל, רוסלאַנד און אוקראַיִנע.
אין 2008 האָט ער זיך דערוווּסט אַז מע דאַרף אַ רבֿ אין ראָסטאָוו, וווּ עס וווינען בערך 15,000 ייִדן. ער מיט זײַן פֿרוי קיילע זענען געפֿאָרן „אויף עטלעכע טעג“ קיין ראָסטאָוו, וווּ זיי זענען שבת געגאַנגען אין דער „קאַנטאָניסטישער שיל“ וואָס די קאַנטאָניסטן — ייִדן וואָס מע האָט געצוווּנגען צו גיין אין צאַרישן מיליטער אויף 25 יאָר — האָבן געבויט אין 1872. דאָרט האָט דאַנצינגער זיך באַקענט מיט עלטערע ייִדן וואָס „האָבן געדאָרשט נאָך ייִדישקייט“.
אין גיכן האָט ער מיט זײַן פֿרוי און זייערע פֿיר קינדער, זיך איבערגעצויגן קיין ראָסטאָוו. דאָרט האָט ער געגרינדעט אַ חבֿרה קדישא, אַ גאָרקיך און אַן אָרגאַניזאַציע פֿאַר קינדער מיט ספּעציעלע באַדערפֿענישן. ער האָט אויך דערמעגלעכט אַז מע זאָל פֿון מאָסקווע איבערשיקן ספֿרים איבערגעזעצטע אויף רוסיש.
דאָס איז אַלץ פֿאָרגעקומען אונטערן שאָטן פֿון רוסלאַנדס מלחמה קעגן אוקראַיִנע.
חנוכּה זענען בערך 2000 מענטשן געקומען אין ראָסטאָוו אויף אַ קאָנצערט פֿונעם „טורעצקי־כאָר“ פֿון מאָסקווע. „דעם חנוכּה האָבן מיר זיך פֿאַרזאַמלט מיט אַ שווער געמיט און פֿאַרשטאַרקטע זיכערהייט־כּוחות,“ האָט ער געשריבן אויף דער סאָציאַלער מעדיאַ. „מיר האָבן אָבער באַשלאָסן אַז מיר מוזן עס טאָן.“
צו זען דעם אַרטיקל אויף ענגליש, גיט אַ קוועטש דאָ.
To see the article in English, click here.
