ווידעאָ: אַ קאַטאַלאַנער פּראָטעסט־הימען — אויף מאַמע־לשוןWATCH: A Catalonian protest anthem in Yiddish
„דער יאָך“, אַ ליד קעגן דער דיקטאַטור פֿון פֿראַנציסקאָ פֿראַנקאָ, קלינגט זייער ייִדישלעך אינעם „קלעזמאַטיקס“־נוסח.
Graphic by Angelie Zaslavsky
אַ מאָל זענען די שענסטע פּאָליטישע לידער אויף ייִדיש איבערזעצונגען פֿון אַנדערע שפּראַכן. אַז מע הערט זיך צו צום ליד „דער יאָך“ געזונגען דורך די „קלעזמאַטיקס“, וואָלט מען מסתּמא ניט געטראָפֿן, אַז ס׳איז אַן איבערזעצונג. כאָטש דאָס ליד איז געשריבן געוואָרן אויף קאַטאַלאַניש, קלינגט עס זייער ייִדישלעך אין יורי וועדעניאַפּינס ייִדישער איבערזעצונג.
L’estaca (דער סטויפּ), וואָס ווערט הײַנט באַטראַכט ווי אַ מין צווייטער נאַציאָנאַלער הימען פֿון קאַטאַלאָניע, האָט מחבר געווען דער פּאָעט און פֿאָלקסזינגער לויִס לאַק אין 1968, ווען ס׳איז נאָך אַלץ געווען אומלעגאַל בכלל צו זינגען אויף קאַטאַלאַניש פֿאַר אַן עולם. דאָס ליד דערציילט פֿון אַן אַלטן סטויפּ, וואָס וועט זיך צעפֿאַלן אויב גענוג מענטשן וועלן זיך אַוועקציִען פֿון די קייטן, וואָס בינדן זיי צו אים. דער סטויפּ איז אַ מעטאַפֿאָר פֿאַרן דעמאָלטיקן שפּאַנישן דיקטאַטאָר פֿראַנציסקאָ פֿראַנקאָ, וואָס האָט פֿאַרווערט דאָס רעדן קאַטאַלאַניש בפֿרהסיא.
אַ פֿאַרשיקטער אין גלות האָט לאַק ניט געקענט עפֿנטלעך זינגען דאָס ליד אין זײַן היימלאַנד ביז נאָך פֿראַנקאָס טויט אין 1976. ווי מע קען זען אינעם דאָזיקן פֿילם פֿונעם זעלביקן יאָר, וווּ ער זינגט דאָס ליד צום ערשטן מאָל אויף אַ קאָנצערט אין שפּאַניע, האָט דער עולם שוין פֿון פֿריִער געהאַט זיך אויסגעלערנט די ווערטער.
דאָס ליד האָט אינספּירירט אַ ריי ווערסיעס אויף אַנדערע שפּראַכן. אַ פּוילישע איבערזעצונג, פֿון יאַצעק קאַטשמאַרסקי, איז געוואָרן דער הימען פֿון דער פּוילישער ווידערשטאַנד־באַוועגונג „סאָלידאַריטעט.‟
דעם ייִדישן נוסח האָט מען לעצטנס פֿאַרשפּרייט אויף פֿייסבוק ווי אַן אויסדרוק פֿון סאָלידאַריטעט מיט די דעמאָנסטראַנטן אין ווײַסרוסלאַנד.
דרך־אַגבֿ, אַ מוזיק־ווידעאָ מיט אַ ווײַסרוסישן נוסח פֿונעם ליד געשאַפֿן לכּבֿוד די פּראָטעסטירער קען מען זען דאָ.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news. All donations are still being matched by the Forward Board - up to $100,000 until April 24.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
