ווידעאָ: אַ ייִדיש פּורים־ליד פֿון 16טן יאָרהונדערטWATCH: A 16th-century Yiddish Purim song
רות לעווין זינגט אַ פּאַראָדיע, וואָס מע האָט ערשט לעצטנס געפֿונען די מוזיק דערפֿאַר.
Graphic by Angelie Zaslavsky
אין 2018, אויף אַ פּורים־שׂימחה פֿון „אסתּרס קאַבאַרעט“ בײַם „בית־שלום־עליכם“ אין תּל־אָבֿיבֿ, האָט די זינגערין רות לעווין געזונגען אַן אייגנאַרטיק ליד.
דאָ גייט די רייד וועגן אַ פּורים־ליד אויף מערבֿ־ייִדיש פֿון 16טן יאָרהונדערט. דאָס ליד, ”פּומײַ“, איז פֿאַראייביקט געוואָרן אין אַ כּתבֿ־יד אָבער מע האָט ביז לעצטנס ניט געוווּסט, ווי אַזוי מע האָט עס געזונגען. אַ דײַטשישע פֿאָרשערין, דיאַנאַ מאַטאָט, האָט באַמערקט, אַז דער טעקסט פֿונעם ליד איז זייער ענלעך צו אַ דײַטשיש־שפּראַכיקער פּאָליטישער פּאַראָדיע פֿון דער זעלביקער תּקופֿה. ס׳איז איר געלונגען צו באַשטעטיקן, אַז דאָס ייִדישע ליד איז טאַקע אַ נאָכמאַכונג פֿונעם דײַטשישן. צוליב דעם וואָס די מוזיק פֿונעם דײַטשישן אָריגינאַל איז נאָך בנימצא, האָט זי געקענט באַווײַזן, אַז די מוזיק פּאַסט זיך טאַקע פּונקט גוט צו צו דעם טעקסט.. אַזוי אַרום קען מען הײַנט הערן אַ פּורים־ליד פֿון די 1500ער יאָרן, וואָס מע האָט הונדערטער יאָרן ניט געזונגען.
דער ציל פֿון מאַטאָטס פֿאָרשפּראָיעקטן איז אָבער ניט קיין טעאָרעטישער. זי פֿירט אָן מיט דער קאַפּעליע „שׂימחת־הנפֿש“, וואָס לעבט ווידער אויף און שפּילט די אַשכּנזישע מוזיק פֿון מיטל-עלטער.
Did you know that only 2% of Forward readers donate to support our nonprofit newsroom? That 2% make it possible for millions to read the Forward without a paywall or subscription — removing any barriers to the full and fair Jewish story.
But while the Forward is free to read, it isn’t free to produce. Big stories — like deep dives into the antisemitism data, political scoops or reporting trips to college campuses — take months of research and fact-checking. All while we keep you informed of what you need to know each day.
— Rachel Fishman Feddersen, Forward Publisher & CEO
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
