Skip To Content
JEWISH. INDEPENDENT. NONPROFIT.
Yiddish

צוויי ייִדישע רעפֿעראַטן פֿונעם „ווײַ“ אויף 92סטער גאַס — דיגיטאַליזירט Two Yiddish talks given at Manhattan’s 92nd Street Y have been digitized

אין איין רעקאָרדירונג, וווּ יעקבֿ גלאַטשטיין לייענט פֿאָר זײַן פּאָעזיע, גיט דער אַקטיאָר צבֿי סקולער אַ פּרעכטיקן אַרײַנפֿיר.

ווייניק מענטשן ווייסן אַז אין דער אָנגעזעענער ייִדישער אינסטיטוציע, דער „ווײַ“ אויף 92סטער גאַס אין מאַנהעטן, האָט מען אַ מאָל געהאַלטן רעפֿעראַטן אויף ייִדיש.

אַ דאַנק אַ סובסידיע פֿונעם „מלוכישן עולמות־⁠פֿאָנד פֿאַר הומאַניסטיק“, האָט דער „ווײַ“ לעצטנס דיגיטאַליזירט 400 לעקציעס וואָס מע האָט דאָרט געהאַלטן צווישן די יאָרן 1950 און 2008, און צווישן זיי — צוויי רעפֿעראַטן אויף ייִדיש. אַלע געפֿינען זיך איצט ווי אוידיאָ־רעקאָרדירונגען אינעם אַרכיוו פֿונעם „ווײַ“.

אין איין רעקאָרדירונג, פֿון יאַנואַר 1963, לייענט דער פּאָעט יעקבֿ גלאַטשטיין אַ קראַנץ לידער וועגן ייִדן אין דער שטאָט ניו־יאָרק. אינטערעסאַנט זענען נישט בלויז די לידער, נאָר אויך דער לעבעדיקער אַרײַנפֿיר פֿונעם ייִדישן אַקטיאָר און ראַדיאָ־פּערזענלעכקייט, צבֿי סקולער. זעענדיק וואָס פֿאַר אַ גרויסער עולם ס׳איז געקומען אויף דער פֿאָרלייענונג, דערקלערט סקולער אַז דאָס איז נישט בלויז אַ פּאָעזיע־לייענונג, נאָר ממש אַ יום־טובֿ. און דערנאָך, ווי ס׳וואָלט טאַקע געווען יום־טובֿ אין שול, וווּ מע רופֿט מתפּללים אַרויף אויף אַן עליה, רופֿט סקולער אַרויס דעם ערנגאַסט מיט די ווערטער: „יעמוד הבעל־קורא והמשורר (זאָל אַרויפֿקומען דער וואָס לייענט פֿאָר די תּורה און דער פּאָעט) … דער גרויסער דיכטער יעקבֿ גלאַטשטיין!“

די צווייטע ייִדישע רעקאָרדירונג אין דעם אַרכיוו איז אַ רעפֿעראַט וואָס חיים גראַדע האָט געהאַלטן אין יאַנואַר 1975. ציטירנדיק דעם פֿילאָסאָף ברוך שפּינאָזע, דעם דראַמאַטורג אַנטאָן טשעכאָוו און אַנדערע דענקער, באַשרײַבט ער דעם שווערן אינערלעכן פּראָצעס פֿונעם דיכטער ווען ער שרײַבט אַ ליד. דערנאָך לייענט ער פֿאָר אויסצוגן פֿון זײַנע ווערק, אַרײַנגערעכנט דאָס סאַמע ערשטע ליד וואָס ער האָט געשריבן וועגן זײַן מאַמען, ווי אַ בחור אין ווילנע.

אינעם „ווײַ“ האָט מען במשך פֿון די יאָרן אויך געהאַלטן אַנדערע לעקציעס אויף ייִדיש ווי לשמל איין רעפֿעראַט מיט דער מוזיקאָלאָגין רות רובין, „די געשיכטע פֿון ייִדישן פֿאָלקסליד“, און אַ צווייטע פּראָגראַם אין אָנדענק פֿונעם פּאָעט פּרץ הירשביין. ס׳איז אָבער נישט קלאָר צי יענע אונטערנעמונגען וועט מען אויך דיגיטאַליזירן צוליב דער ריזיקער צאָל לעקציעס וואָס דער „ווײַ“ האָט רעקאָרדירט במשך פֿון די יאָרן.

מע קען אָבער יאָ שוין הערן אַ ריי לעקציעס וועגן דער ייִדישער שפּראַך אויף ענגליש, געהאַלטן פֿונעם אַמעריקאַנער ראָמאַניסט מאָריס סאַמיועל. צווישן זיי: די וואָרצלען פֿון דער ייִדישער שפּראַך; דער פּראָצעס פֿון איבערזעצן די ייִדישע פּאָעזיע; די דרײַ קלאַסיקער פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור , ווי אויך אַ לעקציע פֿון יצחק באַשעוויס וועגן מיסטיציזם און דעם מאָדערנעם מענטש.

A message from Forverts editor Rukhl Schaechter

I hope you appreciated this article. Before you move on, I wanted to ask you to support the Forverts' 127-year legacy — and its bright future.

In the past, the goal of the Forverts was to Americanize its readers, to encourage them to learn English well and to acculturate to American society. Today, our goal is the reverse: to acquaint readers — especially those with Eastern European roots — with their Jewish cultural heritage, through the Yiddish language, literature, recipes and songs.

Our daily Yiddish content brings you new and creative ways to engage with this vibrant, living language, including Yiddish Wordle, Word of the Day videos, Yiddish cooking demos, new music, poetry and so much more.

—  Rukhl Schaechter, Yiddish Editor

Support the Yiddish Forverts with a generous gift to the Forverts today!

Dive In

    Republish This Story

    Please read before republishing

    We’re happy to make this story available to republish for free, unless it originated with JTA, Haaretz or another publication (as indicated on the article) and as long as you follow our guidelines. You must credit the Forward, retain our pixel and preserve our canonical link in Google search.  See our full guidelines for more information, and this guide for detail about canonical URLs.

    To republish, copy the HTML by clicking on the yellow button to the right; it includes our tracking pixel, all paragraph styles and hyperlinks, the author byline and credit to the Forward. It does not include images; to avoid copyright violations, you must add them manually, following our guidelines. Please email us at [email protected], subject line “republish,” with any questions or to let us know what stories you’re picking up.

    We don't support Internet Explorer

    Please use Chrome, Safari, Firefox, or Edge to view this site.