דאָס „הויז פֿון די געטאָ־קעמפֿער“, וואָס געפֿינט זיך גלײַך לעבן דעם אַנטדעקטן בונקער אין בענדין Courtesy of the Cukerman’s Gate Foundation

Tidbits is a Forverts feature of easy news briefs in Yiddish that you can listen to or read, or both! If you read the article and don’t know a word, just click on it and the translation appears. Listen to the report here:

אַ גרופּע אַרכעאָלאָגן, וואָס האָט געהאַלטן אין מיטן אויסגראָבן אַ בונקער פֿון דער צווייטער וועלט־מלחמה אינעם פּוילישן שטעטל בענדין, האָט אַנטדעקט שפּורן פֿון אַן אונטערערדישן באַהעלטעניש און טונעל, וואָס ייִדן האָבן געניצט קעמפֿנדיק קעגן די דײַטשן אין 1943.

„מיר האָבן אַנטדעקט שטיינערנע טרעפּ, וואָס פֿירן אַרײַן אין אַ באַהעלטעניש אונטער אַן אַמאָליקער געבײַדע,“ האָט די אַרכעאָלאָגישע פֿירמע „וויקאָפּ נאַ פּאָזיאָמיע“  געמאָלדן אויף פֿייסבוק. זיי האָבן אויך אַנטדעקט אַ טונעל, וואָס האָט געדינט ווי אַ זיכער אָרט אונטער ד׳רערד.

די אַרכעאָלאָגן האָבן געזאָגט, אַז זיי האָבן זיך געריכט צו געפֿינען „אַרכעאָלאָגישע עלעמענטן“ אָבער זענען געווען דערשטוינט, וואָס אַלץ האָט זיך אַזוי גוט פֿאַרהיט. אינעם טונעל קען מען נאָך זען די פֿריִערדיקע הילצערנע פּאָדליגע און שפּורן פֿון די ווענט.

דער בונקער איז גלײַך לעבן דעם „הויז פֿון די געטאָ־קעמפֿער“, וואָס געפֿינט זיך הײַנט אויף 24 רוטקאַ־לאַסקיער גאַס. בשעת דער צווייטער וועלט־מלחמה, ווען די נאַציס האָבן פֿאַרטריבן די ייִדן אין געטאָ, איז דער בנין געוואָרן דאָס געהיימע פֿאַרזאַמלונג־אָרט פֿון די ציוניסטישע יוגנט־גרופּעס און דער „ייִדישער קאַמף־אָרגאַניזאַציע“. די מיטגלידער פֿון דער אָרגאַניזאַציע, מיט פֿרומקע פּלאָטניצקאַ בראש, האָבן דורכגעפֿירט אַ ווידערשטאַנד אין אויגוסט 1943, בעת די דײַטשן האָבן אָנגעפֿירט מיט די לעצטע דעפּאָרטאַציעס און מיט דער פֿאַרטיליקונג פֿונעם געטאָ. דרײַ טעג האָבן די ייִדן געקעמפֿט, ביז די דײַטשן האָבן דעם ווידערשטאַנד אײַנגעבראָכן.

אין 2024 האָט די צוקערמאַן גייט פֿונדאַציע געקויפֿט דאָס אייגנס, כּדי דאָרט צו בויען אַן אָנדענק־מוזיי. די פֿונדאַציע איז שוין יאָרן לאַנג אַקטיוו אין בענדין און האַלט דאָרט אויף אַ פּריוואַטע שיל אין אַ טעמעמענט־בנין.

לייענט דעם אַרטיקל אויף ענגליש.

Read this article in English.

Why I became the Forward’s Editor-in-Chief

You are surely a friend of the Forward if you’re reading this. And so it’s with excitement and awe — of all that the Forward is, was, and will be — that I introduce myself to you as the Forward’s newest editor-in-chief.

And what a time to step into the leadership of this storied Jewish institution! For 129 years, the Forward has shaped and told the American Jewish story. I’m stepping in at an intense time for Jews the world over. We urgently need the Forward’s courageous, unflinching journalism — not only as a source of reliable information, but to provide inspiration, healing and hope.

That’s where you come in. Gifts of any size keep the Forward free and accessible to everyone and ensure we have the resources we need to power the Forward at this critical time for American Jews.

Don't just read the Forward - invest in it. Will you support our work today?

Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.

$120 $180 $360 OTHER AMOUNT