ווידעאָ: „מאי קא משמע לן“ געזונגען דורך איזאַבעל פֿרײַWATCH: “May Ko Mashme-Lon’’ sung by Isabel Frey
אַבֿרהם רייזענס ליד קען מען אויסטײַטשן סײַ אויף אַ פּאָליטישן, סײַ אויף אַ גײַסטיקן אופֿן.
Graphic by Angelie Zaslavsky
לעצטנס בעט די עסטרײַכישע צײַטונג „דער סטאַנדאַרד“ געקליבענע מוזיקער צו געבן קאָנצערטן בײַ זיך אין דער היים, די לייענער זאָלן זיי קענען זען אויף יוטוב. אין דער סעריע „הויזקאָנצערטן“ געפֿינט מען אויך אַן אויפֿטריט פֿון דער ווינער ייִדישער זינגערין איזאַבעל פֿרײַ, אין וועלכן זי זינגט עטלעכע ייִדישע לידער און רעדט אַרום זייער געשיכטע אויף דײַטש. צווישן די לידער איז איינס פֿון אַבֿרהם רייזען, „מאי קא משמע לן“ (אויף אַרמיש: „וואָס מיינט עס“).
בײַם דערהערן דאָס ליד קלינגט עס ווי אַ מעטאַפֿיזישס. דער ישיבֿה־בחור פֿרעגט וואָס עס איז דער באַטײַט פֿונעם רעגן, פֿונעם ליכט, פֿון דער צײַט און פֿונעם לעבן און קלערט וועגן דעם, וואָס מע קען זיך אָפּלערנען דערפֿון. אַזאַ גײַסטיקע טעמאַטיק איז ענלעך צו אַ סך טראַדיציאָנעלע פֿרומע לידער און מע קען דאָס ליד דערפֿאַר גרינג אויסטײַטשן אויף אַ ריין רוחניותדיקן אופֿן.
אַז דאָס ליד רעדט אָבער בלויז וועגן אָרעמקייט, בלאָטע, טרויער און דאָס „שלאָפֿן אויפֿן פֿויסט דעם האַרטן,/טויטן דאָ דעם עולם הזה/און אויף עולם הבא װאַרטן“, הערט מען בולט אַבֿרהם רייזענס סאָציאַליסטישן צוגאַנג, דורך וועלכן ער פֿאַרדאַמט דעם דלות און די אונטערדריקונג פֿון די מאַסן. אַזוי ווי די העלדן פֿון רייזענס דערציילונגען, געפֿינט דער ישיבֿה־בחור אין זײַן אָרעמקייט אַ גײַסטיקן תּיקון, און רייזען שילדערט דערבײַ די אָרעמע סײַ ווי אַ מוסטער פֿון העלדישקייט וואָס זיי קענען דאָס עניות בכלל באַשטיין, סײַ ווי מענטשן וואָס דערקענען אַליין ניט זייער אייגן כּוח און וואָלטן זייער מצבֿ בעסער געדאַרפֿט באַקעמפֿן.
דאָס ליד איז געווען פּאָפּולער בײַ אַ צאָל חזנים. אָט קען מען הערן ווי דער חזן לויִ דאַנטאָ האָט עס געזונגען. און אָט קען מען הערן אַ ישׂראלדיקן נוסח פֿונעם ליד אויף העברעיִש געזונגען דורך עוזי מאירי.
This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.
We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover. All donations are being matched by the Forward Board - up to $100,000.
This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.
With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.
The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.
Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.
