Skip To Content
JEWISH. INDEPENDENT. NONPROFIT.
Yiddish

ווידעאָ: ייִדישער מוזיק־ווידעאָ שטעלט זיך פֿאָר ווי ס׳האָט אויסגעזען אַ שטעטלWATCH: Yiddish music video reimagines the shtetl

דער פֿילם וואָס באַגלייט מענדל ראָטהס נײַ ליד איז שיין געמאַכט און אַן אינטערעסאַנטער מוסטער פֿון אַן אָפֿטן זשאַנער בײַ חסידים.

לעצטנס האָט מען אַרויסגעלאָזט אַ נײַעם מוזיק־ווידעאָ מיטן ישׂראלדיקן זינגער מענדל ראָטה, וואָס שילדערט ווי אַזוי הײַנטיקע חסידים שטעלן זיך פֿאָר אַ שטעטל אינעם צאַרישן רוסלאַנד. דעם ווידעאָ, וואָס איז פּרעכטיק פֿילמירט, האָט אַרויסגעלאָזט Sparks Next, די פֿרומע קינאָ־פֿירמע מיט דניאל פֿינקעלמאַן בראָש, וואָס האָט פּראָדוצירט דעם פֿילם „מנשה“ און אַ צאָל ייִדישע מוזיק־ווידעאָס געשאַפֿן אין ישׂראל, פּוילן, אַמעריקע און מאַראָקאָ. דעם ווידעאָ האָט רעזשיסירט אַהרן אוריון. דעם סצענאַר האָט אָנגעשריבן מענדל ראָטה אַליין.

ראָטה, אַ זון פֿונעם רבי פֿון „שומרי־אמונים“, איז באַקאַנט פֿאַר זײַנע האַרציקע לידער נוסח „קומזיץ“ און פֿאַרן שפּילן אין מוזיק־ווידעאָס, וואָס זעען אויס ממש ווי קונסטפֿילמען. דער נײַער ווידעאָ באַגלייט זײַן ליד „כלו עיני“, וואָס נעמט אַרײַן סײַ ווערטער פֿון „ספֿר תּהילים“, סײַ אַ נײַעם ייִדישן טעקסט פֿון מענדל ראָטה, אָבער שילדערט אַ סיפּור־המעשׂה וואָס איז ניט דירעקט פֿאַרבונדן מיטן ליד. אינעם ווידעאָ זעט מען ווי אַ ייִד מאַכט דורך פֿאַרשידענע קאַטאַסטראָפֿעס, וואָס טרעפֿן אים און זײַנע ברידער.

פֿאַר די וואָס קוקן אָפֿט די חסידישע פֿילמען וועט מען גלײַך דערקענען אַז ער איז אַ מוסטער פֿון אַן אָפֿטן זשאַנער פֿון נאָסטאַלגישע לידער, פּיעסעס און ווידעאָס וואָס שילדערן די אַלטע היים מיט בלויז העלע פֿאַרבן. אינעם שטעטל, וואָס מע רופֿט דאָ „וויטעבסק“ אָבער וואָס קערט זיך אין גאַנצן ניט אָן מיט דער היימשטאָט פֿון מאַרק שאַגאַל, איז אַלצדינג ציכטיק און ליכטיק. די קליידער זענען נײַ און ריין, און די ייִדן און די גוייִם געניסן פֿון אַ רויִקן, דאָרפֿישן אַרום. ווי עטלעכע מענטשן האָבן קאָמענטירט אויף פֿייסבוק: „ווער האָט דען געזען אַ שטעטל אָן בלאָטע?“

די וואָס קענען די חסידישע געשעפֿטן אין ניו־יאָרק און ישׂראל וועלן גלײַך דערקענען נאָך אַ טשיקאַווען פּרט. אַזוי ווי עס פֿירט זיך אויף טעלעוויזיע, האָט מען אינעם פֿילם אַרײַנגעשטעלט די עמבלעמען פֿון עטלעכע עכטע פֿירמעס ווי אַ רעקלאַמע. דער ספֿרים־קראָם אינעם שטעטל, למשל, הייסט ”אײַכלערס“ —אַ באַרימט געשעפֿט אין באָראָ־פּאַרק וואָס פֿאַרקויפֿט ביכער, ספֿרים און טליתים.

A message from Forverts editor Rukhl Schaechter

I hope you appreciated this article. Before you move on, I wanted to ask you to support the Forverts' 127-year legacy — and its bright future.

In the past, the goal of the Forverts was to Americanize its readers, to encourage them to learn English well and to acculturate to American society. Today, our goal is the reverse: to acquaint readers — especially those with Eastern European roots — with their Jewish cultural heritage, through the Yiddish language, literature, recipes and songs.

Our daily Yiddish content brings you new and creative ways to engage with this vibrant, living language, including Yiddish Wordle, Word of the Day videos, Yiddish cooking demos, new music, poetry and so much more.

—  Rukhl Schaechter, Yiddish Editor

Support the Yiddish Forverts with a generous gift to the Forverts today!

Dive In

    Republish This Story

    Please read before republishing

    We’re happy to make this story available to republish for free, unless it originated with JTA, Haaretz or another publication (as indicated on the article) and as long as you follow our guidelines. You must credit the Forward, retain our pixel and preserve our canonical link in Google search.  See our full guidelines for more information, and this guide for detail about canonical URLs.

    To republish, copy the HTML by clicking on the yellow button to the right; it includes our tracking pixel, all paragraph styles and hyperlinks, the author byline and credit to the Forward. It does not include images; to avoid copyright violations, you must add them manually, following our guidelines. Please email us at [email protected], subject line “republish,” with any questions or to let us know what stories you’re picking up.

    We don't support Internet Explorer

    Please use Chrome, Safari, Firefox, or Edge to view this site.