Graphic by Angelie Zaslavsky

אין ליכט פֿון די באַנײַטע פּראָטעסטן לטובֿת די רעכט פֿון אַפֿריקאַנער אַמעריקאַנער, איז כּדאַי ווידער זיך צוצוהערן צום רירנדיקן נוסח פֿונעם הימען פֿון דער אַמעריקאַנער בירגעררעכט־באַוועגונג „מיר וועלן איבערלעבן“, וואָס מיישקע אַלפּערט, פֿראַנק לאָנדאָן און דוד קראַקאַוער האָבן אויספֿגעפֿירט אויפֿן קראָקאָווער ייִדישן קולטור־פֿעסטיוואַל מיט צוויי יאָר צוריק. 

זייער נוסח פֿאַררופֿט זיך ניט בלויז אויפֿן אַפֿריקאַנער־אַמעריקאַנער גאָספּעל־ליד, וואָס פּיט סיגער און גײַ קאַראַוואַן האָבן פֿאַרוואַנדלט אינעם הימען פֿון דער אַפֿריקאַנער־אַמעריקאַנער בירגעררעכט־באַוועגונג, נאָר אויך אויף אַן אינצידענט וואָס איז פֿאָרגעקומען אין די ערשטע טעג פֿונעם חורבן. אין 1939 האָט אַ דײַטשישער אָפֿיציר אין לובלין געפֿאָדערט, אַז אַ גרופּע חסידישע מענער זאָלן פֿאַר אים זינגען אַ ליד. לכתּחילה האָבן זיי אָנגעהויבן זינגען דאָס פֿאָלקסליד „לאָמיר זיך איבערבעטן‟ אָבער איינער פֿון זיי האָט אין גיכן ספּאָנטאַן געביטן די ווערטער אויף „מיר וועלן זיי איבערלעבן, אָבֿינו שבשמים.‟ ווען נאָך הונדערטער ייִדן האָבן אויפֿגעכאַפּט דאָס ליד און אָנגעהויבן מיטצוזינגען, האָט דער אָפֿיציר זיי געהייסן שווײַגן. דאָס ליד האָט אָבער ווײַטער אָפּגעהילכט אַלץ העכער און העכער.

דער ווייניק־באַקאַנטער אינצידענט איז מיט צוויי יאָר צוריק אַרײַן אינעם צײַטגײַסט, ווען אַ גרופּע ניו־יאָרקער אַקטיוויסטן האָט געמאַכט אַ ריזיקן פּלאַקאַט מיט דער לאָזונג „מיר וועלן זיי איבערלעבן‟, אָנגעשריבן אויף ייִדיש, און אים געטראָגן אויף אַ ריי פּאָליטישע דעמאָנסטראַציעס. די קלעזמער־קאַפּעליע „ציבעלע‟ האָט דערצו אָנגעהויבן זינגען דאָס ליד אויף זייערע קאָנצערטן און ס׳איז באַלד געוואָרן אַ טייל פֿונעם הײַנטיקן קלעזמער־רעפּערטואַר. אַלפּערט און לאָנדאָן האָבן באַשלאָסן צונויפֿצופֿלעכטן די צוויי לידער ווי אַ פּירוש אויפֿן פּאָליטישן מצבֿ אין פּוילן און אַמעריקע. 

די ווערטער אויף ייִדיש זענען:

מיר׳ן זיי איבערלעבן
מיר׳ן זיי איבערלעבן
מיר וועלן צוזאַמען קעמפֿן ביזן סוף
איך פֿיל אַז אין מײַן לאַנד, גערעכטיקייט זאָל זײַן
לאָמיר קעמפֿן ביזן סוף

This is a moment of great uncertainty. Here’s what you can do about it.

We hope you appreciated this article. Before you go, we’d like to ask you to please support the Forward’s independent Jewish news this Passover.

This is a moment of great uncertainty for the news media, for the Jewish people, and for our sacred democracy. It is a time of confusion and declining trust in public institutions. An era in which we need humans to report facts, conduct investigations that hold power to account, tell stories that matter and share honest discourse on all that divides us.

With no paywall or subscriptions, the Forward is entirely supported by readers like you. Every dollar you give this Passover is invested in the future of the Forward — and telling the American Jewish story fully and fairly.

The Forward doesn’t rely on funding from institutions like governments or your local Jewish federation. There are thousands of readers like you who give us $18 or $36 or $100 each month or year.

Don't just read the Forward - invest in it. Make a gift today.

Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.

$120 $180 $360 OTHER AMOUNT