שילאַ רײַך, באַליבטע ייִדיש־לערערין אין לאָס־אַנדזשעלעס, איז אַוועקSheila Reich, beloved LA Yiddish teacher, has died
אין קלאַס זענען די סטודענטן אָפֿט געווען אױף פֿאַרשידענע ניװאָען אָבער זי האָט זיך אָפּגעגעבן מיט יעדן באַזונדער.

שילאַ רײַך (רעכטס) מיט איר זון, אַבֿי דרוקער, און אייניקל אָליוויע Courtesy of the Drucker Family
שיינדל „שילאַ“ רײַך, אַ פּאָפּולערע לאַנגיאָריקע ייִדיש־לערערין אין לאָס־אַנדזשעלעס, איז לעצטנס אַוועק אין דער אייביקייט. זי איז געווען 80 יאָר אַלט.
איך האָב געקענט שילאַן במשך פֿון מער װי אַ פֿערטל יאָרהונדערט אָבער בײַ מיר האָט זי געהייסן בלויז שיינדל. ערשט הײַיאָר, אויף איר 80סטן געבורירן־טאָג האָב איך אױסגעפֿונען אַז בײַ אַלע אַנדערע האָט זי געהײסן „שילאַ“.
יאָרן לאַנג איז שײנדל געװען אַ ייִדיש־לערערין אין פֿאַרשידענע אינסטיטוציעס איבער לאָס־אַנדזשעלעס. איך אַלײַן בין קיין מאָל נישט געווען בײַ איר אין קלאַס אָבער מײַן װײַב טעמע האָט זיך יאָרן לאַנג געלערנט בײַ איר. אַלס לערערין איז שײנדל געװען אויסערגעוויינטלעך. אין אַ טיפּישן קלאַס זענען די סטודענטן געווען אױף פֿאַרשידענע ניװאָען, פֿון אַבסאָלוטע אָנהײבער ביז אַװאַנסירט. דאָך האָט זי זיך אָפּגעגעבן מיט יעדן אײנעם באַזונדער. ווי אַ רעזולטאַט האָט די ייִדיש־קענטעניש בײַ יעדן סטודענט זיך פֿאַרבעסערט.
װי איך אַלײן, און ווי אַ סך פֿון אירע סטודענטן, איז שיינדל געװען אַ קינד פֿון דער שארית־הפּליטה. זינט די קינדעריאָרן האָבן מיר בײדע גערעדט ייִדיש מיט אונדזערע טאַטע־מאַמע. (זי האָט אויך גערעדט ייִדיש מיט איר זון, אַבֿי.) פֿאַקטיש איז ייִדיש פֿאַר אונדז בײדן געװען די ערשטע שפּראַך. אַן אונטערשייד פֿון צען יאָר צווישן אונדז, איז שיינדל אין מײַנע אױגן געװען די עלטערע שװעסטער װאָס איך האָב נישט געהאַט. אין אונדזערע פֿיל שמועסן האָבן מיר גערעדט אױף מאַמע־לשון. חס־וחלילה מיר זאָלן רעדן אױף דער גױישער שפּראַך! אַזױ װי איך, האָט זי געקענט צענדליקער, אױב נישט הונדערטער יִידישע אױסדרוקן, שפּריכװערטער און חכמות. מיר האָבן אָפֿט זיך געטיילט מיט די אויסדרוקן און תּמיד הנאה געהאַט ווען מיר האָבן זיך דערוווּסט אַ נײַ ווערטל.
יאָרן לאַנג איז שײנדל אויך געװען אַ מיטגליד פֿון אונדזער לײענקרײַז אין לאָס־אַנדזשעלעס. טראָץ דעם װאָס זי איז געװען אַ ייִדיש־לערערין האָט זי זיך קיין מאָל נישט געהאַלטן העכער פֿון אונדז. . אָט זענען עטלעכע:
„זומער און װינטער ליגט אים אין מױל“ — אַ פּאַטאַלאָגישער ליגנער. דער ליגן בלײַבט אין זײַן מױל אַ גאַנץ יאָר.
„עס גײט מיר אן אַזױ ווי דער פֿאַריאָריקער שנײ.“
„איך האָב נישט אַפֿילו קײַן כּוח צו חלשן.“
„קושװאָך“ — „האָנימון“. איז דאָס נישט חנעװדיק?
שײנדל איז געװען אַן אשת־חיל, מיט אַ פֿינקל אין אױג. איך, צוזאַמען מיט די מיטגלידער פֿון אונדזער לײענקרײַז און די אָנצאָליקע סטודענטן במשך פֿון די יאָרן, װעלן שטאַרק בענקען נאָך איר. כּבֿוד איר אָנדענק!
Why I became the Forward’s Editor-in-Chief
You are surely a friend of the Forward if you’re reading this. And so it’s with excitement and awe — of all that the Forward is, was, and will be — that I introduce myself to you as the Forward’s newest editor-in-chief.
And what a time to step into the leadership of this storied Jewish institution! For 129 years, the Forward has shaped and told the American Jewish story. I’m stepping in at an intense time for Jews the world over. We urgently need the Forward’s courageous, unflinching journalism — not only as a source of reliable information, but to provide inspiration, healing and hope.
