שילאַ רײַך (רעכטס) מיט איר זון, אַבֿי דרוקער, און אייניקל אָליוויע Courtesy of the Drucker Family

שיינדל „שילאַ“ רײַך, אַ פּאָפּולערע לאַנגיאָריקע ייִדיש־לערערין אין לאָס־אַנדזשעלעס, איז לעצטנס אַוועק אין דער אייביקייט. זי איז געווען 80 יאָר אַלט.

איך האָב געקענט שילאַן במשך פֿון מער װי אַ פֿערטל יאָרהונדערט אָבער בײַ מיר האָט זי געהייסן בלויז שיינדל. ערשט הײַיאָר, אויף איר 80סטן געבורירן־טאָג האָב איך אױסגעפֿונען אַז בײַ אַלע אַנדערע האָט זי געהײסן „שילאַ“.

יאָרן לאַנג איז שײנדל געװען אַ ייִדיש־לערערין אין פֿאַרשידענע אינסטיטוציעס איבער לאָס־אַנדזשעלעס. איך אַלײַן בין קיין מאָל נישט געווען בײַ איר אין קלאַס אָבער מײַן װײַב טעמע האָט זיך יאָרן לאַנג געלערנט בײַ איר. אַלס לערערין איז שײנדל געװען אויסערגעוויינטלעך. אין אַ טיפּישן קלאַס זענען די סטודענטן געווען אױף פֿאַרשידענע ניװאָען, פֿון אַבסאָלוטע אָנהײבער ביז אַװאַנסירט. דאָך האָט זי זיך אָפּגעגעבן מיט יעדן אײנעם באַזונדער. ווי אַ רעזולטאַט האָט די ייִדיש־קענטעניש בײַ יעדן סטודענט זיך פֿאַרבעסערט.

װי איך אַלײן, און ווי אַ סך פֿון אירע סטודענטן, איז שיינדל געװען אַ קינד פֿון דער שארית־הפּליטה. זינט די קינדעריאָרן האָבן מיר בײדע גערעדט ייִדיש מיט אונדזערע טאַטע־מאַמע. (זי האָט אויך גערעדט ייִדיש מיט איר זון, אַבֿי.) פֿאַקטיש איז ייִדיש פֿאַר אונדז בײדן געװען די ערשטע שפּראַך. אַן אונטערשייד פֿון צען יאָר צווישן אונדז, איז שיינדל אין מײַנע אױגן געװען די עלטערע שװעסטער װאָס איך האָב נישט געהאַט. אין אונדזערע פֿיל שמועסן האָבן מיר גערעדט אױף מאַמע־לשון. חס־וחלילה מיר זאָלן רעדן אױף דער גױישער שפּראַך! אַזױ װי איך, האָט זי געקענט צענדליקער, אױב נישט הונדערטער יִידישע אױסדרוקן, שפּריכװערטער און חכמות. מיר האָבן אָפֿט זיך געטיילט מיט די אויסדרוקן און תּמיד הנאה געהאַט ווען מיר האָבן זיך דערוווּסט אַ נײַ ווערטל.

יאָרן לאַנג איז שײנדל אויך געװען אַ מיטגליד פֿון אונדזער לײענקרײַז אין לאָס־אַנדזשעלעס. טראָץ דעם װאָס זי איז געװען אַ ייִדיש־לערערין האָט זי זיך קיין מאָל נישט געהאַלטן העכער פֿון אונדז. . אָט זענען עטלעכע:

„זומער און װינטער ליגט אים אין מױל“ — אַ פּאַטאַלאָגישער ליגנער. דער ליגן בלײַבט אין זײַן מױל אַ גאַנץ יאָר.

„עס גײט מיר אן אַזױ ווי דער פֿאַריאָריקער שנײ.“

„איך האָב נישט אַפֿילו קײַן כּוח צו חלשן.“

„קושװאָך“ — „האָנימון“. איז דאָס נישט חנעװדיק?

שײנדל איז געװען אַן אשת־חיל, מיט אַ פֿינקל אין אױג. איך, צוזאַמען מיט די מיטגלידער פֿון אונדזער לײענקרײַז און די אָנצאָליקע סטודענטן במשך פֿון די יאָרן, װעלן שטאַרק בענקען נאָך איר. כּבֿוד איר אָנדענק!

I’m personally matching all gifts to the Forward, up to $36,000. Can I match your gift now?

Hello, fellow Forward reader! I’m Joel Brown, a Forward reader and supporter for more than 15 years, and currently the chair of the board of directors.

I’m an avid Forward reader because it ticks so many of my essential boxes: excellent journalism, Jewish focus and diverse viewpoints. In today’s political climate, what I most appreciate is the Forward’s independence — made possible by the generosity of its membership.

The Forward is committed to bringing you unbiased, nuanced Jewish news. From my position as board chair, I see an exciting future as we expand our position as the definitive independent voice of contemporary American Judaism.

That’s why I’m paying it Forward. I’ve offered a $36,000 matching gift as an investment in the Forward’s newsroom, and I hope you’ll take me up on my offer to double your gift.

Don't just read the Forward - invest in it. Will you support our work today?

— Joel Brown, Forward board chair

Support our mission to tell the Jewish story fully and fairly.

$120 $180 $360 OTHER AMOUNT