Herzl Opera by the Forward

נײַע אָפּערע וועגן טעאָדאָר הערצל אַנטפּלעקט אַ קאָמפּליצירטע נאַטור

New Opera About Theodor Herzl Explores His Complex Nature

כּדי צו שאַפֿן אַ געלונגענע היסטאָרישע אָפּערע, דאַרף מען קודם געפֿינען אַ היסטאָרישע געשטאַלט, וואָס ציט צו דעם אינטערעס פֿונעם עולם. אַזאַ העלד דאַרף האָבן טעמעס וועגן וואָס צו זינגען און וועגן וואָס צו זאָגן און ער מוז עס טאָן אויף אַ דראַמאַטישן אופֿן. ער דאַרף האָבן אַ שטאַרקע ווירקונג אויף די געשעענישן פֿון זײַן צײַט, און זײַן אַ מענטש וואָס לײַדט צוליב זײַנע טעטיקייטן. עס שאַט אויך ניט, אויב דער דאָזיקער מענטש זאָל פֿאַרמאָגן אַ היפּוכדיקן כאַראַקטער און זאָל אַליין ניט זײַן אין גאַנצן איבערגעצײַגט וועגן דער גערעכטיקייט פֿון זײַנע באַשלוסן, שוין אָפּגערעדט פֿון דער פּאָליטישער באַוועגונג, וואָס ער האָט אינספּירירט.

פּונקט אַזאַ העלד האָט דער קאָמפּאָזיטאָר אַלעקס ווײַזער און דער ליברעטיסט בען קאַפּלאַן געפֿונען אינעם געשטאַלט פֿון טעאָדאָר הערצל, דער זשורנאַליסט און גרינדער פֿונעם מאָדערנעם פּאָליטישן ציוניזם, וועמענס שטורמיש און טראַגיש לעצט יאָר פֿון זײַן לעבן ווערט געשילדערט אין זייער נײַער אָפּערע „דער יודענשטאַט — אָדער דער מצבֿ פֿון די ייִדן‟. די שאַפֿער פֿון דער אָפּערע, וואָס זענען אויך קאָלעגן בײַם „ייִוואָ‟, וווּ ווײַזער פֿירט אָן מיט די עפֿנטלעכע פּראָגראַמען און קאַפּלאַן — מיט די דערציִונג־פּראָגראַמען, אַרבעטן שוין עטלעכע יאָר אויף דער אָפּערע.

אין 2018 האָבן זיי צום ערשטן מאָל אינסצענירט טיילן פֿון דער אָפּערע ווי סטיפּענדיאַטן בײַ דער ייִדישער קולטור־פּראָגראַם „לאַבאַ‟. די וואָך וועט מען צום ערשטן מאָל פֿאָרשטעלן די גאַנצע אָפּערע בײַם ייִדישן Y אויף דער פֿופֿציקסטער גאַס אין מאַנהעטן.

דער כּוח פֿון דער אָפּערע בכלל, און פֿון הערצל ווי אַ העלד בפֿרט, איז דער גרויסער אונטערשייד צווישן דעם באַקאַנטן אימאַזש פֿונעם גרינדער פֿונעם פּאָליטישן ציוניזם פֿון איין זײַט, און דער לעבנסגעשיכטע פֿונעם מענטש אַליין, וואָס האָט געליטן פֿון כּלערליי פּערזענלעכע און פּראָפֿעסיאָנעלע צרות, פֿון דער צווייטער. יענע צרות אַנטפּלעקן זיך בפֿירוש אין דער אָפּערע בעת די סצענעס וואָס שילדערן הערצלס אָנגעשטרענגטע באַציִונגען מיט זײַן פֿרוי זשולי, וועלכע האָט בכלל ניט געהאַלטן פֿון זײַנע פּאָליטישע טעטיקייטן.

די דראַמאַטישע, געזונגענע קריגערײַען צווישן מאַן און ווײַב וועגן הערצלס אחרית צו זײַן פֿאָלק און ווי עס קומט אין סתּירה מיט זײַנע התחייבֿותן צו דער אייגענער משפּחה, דינט ווי אַ בולטן קאָנטראַסט צו דער גרויסער פּאָמפּע און אַפֿילו התפּעלות, מיט וועלכע הערצל ווערט אויפֿגענומען דורך אַ טייל פֿון די ייִדישע מאַסן. מע זעט למשל, ווי הערצל באַזוכט ווילנע אין אויגוסט 1903 און די יונגע ייִדן באַגריסן אים מיט געזאַנג (און טאַקע אויף ייִדיש), באַטראַכטנדיק אים ממש ווי אַ נבֿיא. כאָטש די ייִדישע מאַסן האַלטן פֿון הערצל אַ וועלט, הייבן שוין אָן די אַנדערע פֿירער פֿון דער ציוניסטישער באַוועגונג צו צווייפֿלען אין אים.

מיט צוויי וואָכן שפּעטער פֿאָרט הערצל קיין באַזל, וווּ ער טרעט אויף אויפֿן זעקסטן ציוניסטישן וועלטקאָנגרעס. זײַן פּרוּוו איבערצוצײַגן די דעלעגאַטן אָנצונעמען דעם פּלאַן, אַז די ייִדן זאָלן זיך צײַטווײַליק באַזעצן אין אוגאַנדע, דערפֿירט צו שטורמישע פּראָטעסטן מצד דער דעלעגאַציע פֿון רוסלאַנד. די דראַמאַטישע סצענע, צוזאַמען מיט הערצלס רײַזע קיין פּעטערבורג כּדי זיך צו טרעפֿן מיט פֿאָרשטײַער פֿון דער רוסישער רעגירונג, ווערן געשילדערט אין איינעם מיט הערצלס אַלץ מער אָפּגעשוואַכטן געזונט־מצבֿ. אַפֿילו אַז מע ווייסט אַז הערצל וועט אָט־אָט שטאַרבן, איז עס נאָך אַלץ אַ שאָק פֿאַרן צוקוקער ווען דער העלד הויכט אויס די נשמה צו 44 יאָר.

אַזוי ווי אַלע פּאָליטישע פֿירער, וואָס שטאַרבן יונגערהייט און ווערן מגולגל אין אַ סימבאָל, איז דער עכטער טעאָדאָר הערצל געווען אַ סך מער קאָמפּליצירט און אינטערעסאַנט ווי די צוויי־דימענסיאָנעלע פֿיגור, וואָס זײַנע נאָכגייער האָבן שפּעטער פֿאַרשפּרייט. „דער יודענשטאַט — אָדער דער מצבֿ פֿון די ייִדן‟ — וואָס ווערט וווּנדערלעך פֿאָרגעשטעלט און געזונגען דורך אַ טאַלאַנטירטער טרופּע זינגער מיט די סאָלאָיִסטן מאַריאָ דיאַז מאָרעסקאָ (טעאָדאָר הערצל) און קריסטין גאָרנשטיין (דזשולי הערצל) בראָש — פֿאַרמענטשלעכט דעם געשטאַלט פֿון טעאָדאָר הערצל און באַקענט דעם עולם מיט פֿאַרגעסענע אַספּעקטן פֿונעם מענטש, וואָס האָט אינספּירירט דעם מאָדערנעם ציוניזם.

Your Comments

The Forward welcomes reader comments in order to promote thoughtful discussion on issues of importance to the Jewish community. All readers can browse the comments, and all Forward subscribers can add to the conversation. In the interest of maintaining a civil forum, The Forward requires that all commenters be appropriately respectful toward our writers, other commenters and the subjects of the articles. Vigorous debate and reasoned critique are welcome; name-calling and personal invective are not and will be deleted. Egregious commenters or repeat offenders will be banned from commenting. While we generally do not seek to edit or actively moderate comments, our spam filter prevents most links and certain key words from being posted and the Forward reserves the right to remove comments for any reason.

Recommend this article

נײַע אָפּערע וועגן טעאָדאָר הערצל אַנטפּלעקט אַ קאָמפּליצירטע נאַטור

Thank you!

This article has been sent!

Close